بررسي رابطه تورم و جهش نرخ ارز با در نظر گرفتن شاخص درجه مداخله بانك مركزي و بهره‌گيري از مدل پرتاب دورنبوش

مطالعه حاضر به بررسي رابطه تورم و جهش نرخ ارز با در نظر گرفتن شاخص درجه مداخله بانك مركزي و بهره‌گيري از مدل پرتاب دورنبوش و به‌كارگيري الگوي انتقال ملايم لجستيكي استار (LSTR) براي بازه زماني 1365 تا سال 1399 مي‌پردازد. نتايج برآورد قسمت خطي مدل (رژيم اول) و  غيرخطي مدل (رژيم دوم) نشان مي‌دهد كه متغيرهاي قيمت نفت، جهش نرخ ارز،درجه مداخله بانك مركزي و حجم پول ٬  رابطه مثبت با تورم در اقتصاد ايران دارند ٬ كه با انتقال از رژيم خطي به غيرخطي٬  ميزان سرعت انتقال و اثرگذاري متغيرها افزايش داشته است. به‌طوري‌كه به ازاي يك واحد افزايش در قيمت نفت و جهش نرخ ارز، ميزان افزايش در نرخ تورم به ميزان 5واحدو 21 واحد   افزايش داشته است. به‌عبارتي  افزايش درآمدهاي نفتي به افزايش تورم در كشور منجر شده است. همچنين مقدار حد آستانه برآورد شده براي متغير انتقال جهش ارزي برابر با 0.13 بوده است. با مقايسه ضرايب الگو در دو رژيم مختلف ملاحظه مي‌گردد كه با عبور رشد نرخ ارز از حد آستانه (0.13) واكنش مسئولين پولي به تغييرات اين متغير به شدت افزايش يافته؛ بدين ترتيب كه هر چه رشد نرخ ارز بيشتر شده است، سياست‌گذاران تلاش نموده‌اند كه با عكس‌العمل بيشتر به آن، رشد نرخ ارز را كنترل نموده و از افزايش آن جلوگيري نمايند. همچنين ميزان متوسط مداخله بانك مركزي نشان مي‌دهد كه سياست مداخله بانك مركزي نقش مؤثري در خنثي‌سازي فشار بازار ارز نداشته است. دليل آن، اين است كه در اقتصاد تك محصولي ايران تأمين‌كننده اصلي ارز دولتي است. بانك مركزي نيز مسئول تأمين مالي بودجه دولت است. بنابراين، مداخله ارزي در بازار عمدتاً به منظور تأمين منابع ريالي به بودجه دولت انجام مي‌شود.