مهاجرت و مسئلۀ ذره‌اي‌شدن، مطالعه‌اي كيفي در ميان زنان مهاجر شهر يزد

مسئلۀ پيونديابي در بين مهاجران، هميشه‌ مهم بوده ‌است. سازگاري مهاجران در جامعۀ ميزبان، منوط به كيفيت پيونديابي آنهاست؛ اما مهاجراني كه وارد مقصد مي‌شوند، تا حد زيادي به‌جاي پيوند با جامعۀ ميزبان، به‌سمت ذره‌اي‌شدن (اتميزه‌شدن) گرايش مي‌يابند و معمولاً در حواشي اسير مي‌شوند. پژوهش حاضر به‌دنبال واكاوي چگونگي فرآيند ذره‌اي‌شدن زنان مهاجر بوده است. روش پژوهش، كيفي و از نظريۀ زمينه‌اي بهره گرفته‌ شده‌ است. مشاركت‌كنندگان، 21 نفر از زنان مهاجر به شهر يزد از استان‌هاي مختلف كشور بوده‌اند كه به‌صورت هدفمند و به شيوۀ نمونه‌گيري نظري انتخاب‌ شده‌اند. ابزار گردآوري داده‌ها، مصاحبۀ نيمه‌ساختاريافته و تحليل داده‌ها به شيوۀ كدگذاري باز، محوري و گزينشي انجام شده ‌‌است. نتايج نشان داد‌ آغاز فرآيند ذره‌اي‌شدن زنان مهاجر، خودخواسته و در راستاي واماندگي آنان در زادگاه، در ابعاد مختلف از‌جمله رنج‌هاي فزايندۀ پايدار، زيست‌بحراني در زادگاه و گسست اعتماد بر اثر شرايط بي‌ثبات‌كنندۀ مبدأ رخ مي‌دهد. آنان در فرآيند شرايط سخت ياد‌شده به‌نوعي واگرايي از مبدأ مي‌رسند و براي بازسازي دوبارۀ زندگي و شخصي‌سازي آن در جهت آرامش و بهره‌وري بيشتر، به بازتعريف شبكۀ اجتماعي خود در پيوند با مقصد دست مي‌زنند. از سوي ‌ديگر، زنان مهاجر با ورود به مقصد و مواجهه با عواملي چون ناپذيرش‍گري فرهنگي شهر جديد، چرخۀ ناتواني اقتصادي و سبك زندگي انزواطلب شهري، ناخواسته مجبور مي‌شوند ارتباطات خود را سود‌محور كنند. نتيجۀ روند طي‌شده، خلاصه‌شدن روابط آنان در دايره‌اي از روابط اجتماعي تعريف‌شده، سودمند و مطمئن است كه بر‌حسب شرايط سيال‌وار تجديد، بسط يا تحديد مي‌شود.