معرفي و ارزيابي كتاب مباني منطق فلسفي

مباني منطق فلسفي، تنها كتابي است كه تاكنون نويسنده‌اي فارسي زبان، درباره منطق فلسفي نگاشته است. دكتر لطف‌الله نبوي در اين اثر سودمند خويش خلاء موجود در زبان فارسي را براي منطق‌آموزان پر كرده و بيشتر منطق‌هاي فلسفي مهم، يعني منطق زمان، منطق معرفت، منطق تكليف، منطق آزاد، منطق ربط و منطق فازي را پوشش داده است. اين نوشتار به‌دنبال آن است كه پس از معرفي كوتاه هريك از فصل‌هاي كتاب، به ارزيابي بيشتر آن‌ها بپردازد: الف) درباره زمان، بيش‌ از دو ديدگاه مهم فلسفي وجود دارد و هركدام نيز پيامدهاي گوناگوني در منطق زمان دارند. به‌ويژه آنكه نويسنده، تأثير فراوان زمان مطلق ايستا و زمان نسبي ايستا را در مباحث فلسفي اين منطق ـ همچون مشكل امكان استقبالي ـ ناديده گرفته است. ب) او به‌نادرستي، تعريف افلاطوني علم (باور صادق موجه) را داراي پذيرش همگاني در طول تاريخ دانسته است. ج) وي، با غفلت از تفاوت‌هاي شيءِ اعم از ذهن و خارج با وجود بالفعل خارجي، گمان كرده است كه منطق ارسطويي ملتزم به وجود بالفعل خارجي در نام‌هاي خاص و عام است. د) برخلاف ادعاي نويسنده، برخي از منطق‌دانان، منطق فازي را در حل «پارادوكس‌هاي خرمن» موفق نيافته‌ و گاه ابهام مرتبه بالاتر را نيز دقيقاً در تأييد همين عدم‌توفيق، پيش كشيده‌اند.