تأييد يا رد قاعده امتناع اجتماع و ارتفاع نقيضين از نظرگاه متون ديني

قاعده امتناع اجتماع و ارتفاع نقيضين ركن اساسي دانش بشري است. در اهميت اين قاعده همين بس كه اگر كسي محتواي آن را نپذيرد، دسترسي به هرگونه معرفت را از خود سلب مي‌كند. منطق‌دانان و فيلسوفان به‌خوبي جوانب مختلف محتواي قاعده عدم تناقض را بررسي كرده و ميراثي سترگ به‌جا نهاده‌اند كه پژوهشگران به‌خوبي مي‌توانند بر پايه آن به زيربنايي‌ترين بنيان دانش بشري دست‌يابند. باوجوداين، برخي در ظاهر كوشيده‌اند با اصل قاعده مخالفت كنند كه بوعلي پس از پيش‌كشيدن راه‌هاي مختلف در رويارويي با آنان، راه‌حلي عملي پيشنهاد مي‌كند كه به نظر مي‌رسد كارساز است. يكي از مباحث چالشي درباره گسترۀ قاعده آن است كه برخي بر اين باورند مرتبه ذات ماهيت زير پوشش قاعده قرار نمي‌گيرد. در اين نوشتار شواهدي در مقابل اين ديدگاه رايج يافته‌ايم و البته پس از واكاوي محتواي آيات و روايات با مواردي روبه‌رو شديم كه با محتواي قاعده تناسب دارند.