نقد الحاد تاريخ‌ مدارانه آگوست كنت

در اين مقاله شبهه خدا به مثابه امر تاريخي به شيوه تحليلي-توصيفي و با تكيه بر منابع كتابخانه‌اي مورد نقادي قرار گرفته است. شبهه كنت در مورد خدا مبتني بر نظريه انديشه‌ورزي سه مرحله‌اي است؛ كه بر پايه آن بشر ابتدا الهي مي‌انديشد و سپس به سراغ فلسفه و سرانجام به دنبال علم مي‌رود. آگوست كنت بر پايه شواهدي مانند استقراء، شهود و ضروت منطقي به اين جمع‌بندي مي‌رسد كه اين قانون بر انديشه بشر حاكم است و اكنون جوامع انساني به مرحله علمي يعني آخرين مرحله از مراحل تطور انديشه بشر رسيده است و بدين‌ترتيب خدا كه در دوره رباني يك اصل محوري بود اكنون به عنوان يك امر تاريخي به حاشيه رانده شده است. از آنجا كه اين شبهه مبتني بر قانون مراحل سه گانه است، تلاش شد كه اين قانون را از چشم‌اندازهاي متفاوت مورد نقادي قرار دهيم. در فرايند نقد شواهد مورد استناد از جمله استقراء، شهود و ضرورت منطقي مورد نقادي قرار گرفت. با نقادي قانون مراحل سه‌گانه ضعف شبهه خدا به مثابه يك امر تاريخي آشكار گرديد.