جاودانگي مدرن در رمان نوجوان (مطالعه موردي: رمان‌هاي «سنجاب‌ماهي عزيز» و «شكارچي كوسۀ كر»)

سيطرۀ علم در عصر مدرن و تلاش براي داشتن نگرشي واقع‌بينانه به همه جنبه‌هاي زندگي، موجب شده كه انسان امروز ديگر نتواند راهكارهاي پيشينيان (مانند جاودانگي يزدان‌شناسانه) را براي رويارويي با مرگ اتخاذ كند. نوشتار حاضر با بررسي انواع مختلف جاودانگي پيشامدرن شامل جاودانگي نياكاني، فرهنگي، عرفاني، اسطوره‌اي و يزدان‌شناسانه نشان داده است كه مؤلفه‌هاي مشترك آنها يعني جمعي بودن، قطعيت و تخيل تقريباً در نقطه مقابل مؤلفه‌هاي جاودانگي مدرن قرار دارد. حضور مؤلفه‌هاي جاودانگي مدرن كه عبارتند از فرديت، عدم قطعيت، خاطره (در تقابل با تخيل) و مفهوم طبيعت جاودان، در رمان‌هاي نوجوان دهه نود شمسي بارز است. اين پژوهش، ابتدا به مرور مراحل و تكاليف سوگواري پرداخته است و ضمن تدقيق و تعيين مؤلفه‌هاي جاودانگي پيشامدرن و مدرن، تناظر هر مرحله از سوگواري را با انواع مختلف جاودانگي نشان داده است. سپس با تكيه بر رمان‌هاي «سنجاب‌ماهي عزيز» و «شكارچي كوسۀ كر»، به بررسي مسئله مرگ و نقش جاودانگي پيشامدرن و مدرن در پيشبرد داستان پرداخته و نشان داده كه شخصيت‌ها چگونه به مرحله پذيرش مرگ ديگري مي‌رسند و مراحل سوگواري را كامل مي‌كنند. گفتني است كه تجزيه و تحليل نمونه‌ها مبتني بر تحليل محتواي كيفي با رويكردي توصيفي- تفسيري است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه در هر دو رمان، توسل به مؤلفه‌هاي جاودانگي پيشامدرن، شخصيت‌ها را در مراحل آغازين سوگواري يعني انكار و جست‌وجو و چانه‌زني گرفتار مي‌كند، در حالي كه بلوغ شخصيت‌ها با كامل شدن تكاليف سوگواري و رسيدن به مرحله بهبود و سازمان‌يابي از رهگذر مؤلفه‌هاي جاودانگي مدرن (با محوريت خاطره در رمان «سنجاب‌ماهي عزيز» و طبيعت جاودان در رمان «شكارچي كوسۀ كر») تحقق مي‌يابد.