چارچوب طراحي نظام عادلانه براي تمدن نوين اسلامي (مبتني بر نظريه عدالت ولايي)

برقراري عدل انگيزه‌ي فطري مردم است كه اين انگيزه دروني با ولايت (پيوند بين مردم و امام) به انگيزه و اراده جمعي (پيشرفت) تبديل مي‌شود. در نظريه عدالت ولايي، كنشگر (فرد عادل و جمع عادل)، كنش پذير (جامعه) و كنش (طراحي نظام عادلانه)، تبيين شده و مبناي محكمي از مفهوم و ماهيت عدالت و چگونگي اقامه آن ارائه‌شده كه مي تواند مبناي عمل مردم به‌ويژه براي طراحي نظام عادلانه در تمدن نوين اسلامي باشد. براي طراحي نظام عادلانه در هر حوزه، بايد نظام واره مسائل مرتبط با عدالت را تعيين كرد. سؤال مطرح‌شده اين‌كه گام‌هاي لازم براي طراحي نظام عادلانه در هر مسئله چه بايد باشد؟ هدف اين تحقيق، تدوين چارچوب طراحي نظام عادلانه در تمدن نوين اسلامي است. روش مورداستفاده در پژوهش حاضر، استفاده از پنل خبرگي است. يافته‌ها: حاصل پژوهش حاضر اين است كه در هر مسئله، براي اقامه عدل ده گام را بايد طي كرد: 1. تبيين مسئله 2. فهم عميق ديني (از قرآن و عترت) 3. تعيين حقوق و تكاليف ذي‌حقان و معيارهاي رضايت عمومي 4. بررسي راه‌حل‌ها و انتخاب راه‌حل مناسب (با استفاده از تجارب بشري) 5. تدوين قواعد عادلانه: مبنا مساوات، متناسب - با تعيين معيار و ميزان تفاوت و ابزار سنجش آن - و مكمل 6. طراحي فرآيندهاي منصفانه، ساختار متوازن و متناسب و معيارهاي شايستگي و صلاحيت مديران و كارشناسان 7. طراحي ابزار يا سامانه كارآمد با اطلاعات صحيح و كامل 8. مرور طراحي با خبرگان، نهايي سازي با ذي‌حقان، اجماع سازي با متوليان 9. اقامه عدل (قسط)/ اجراي طرح 10. ارزيابي و اصلاح.