بررسي جامعه ‌شناسي سياسي فصل سوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در پرتو اسناد بين‌المللي

فصل سوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران به حقوق ملت اختصاص دارد. بررسي فصل سوم قانون اساسي از منظر جامعه‌شناسي سياسي مورد توجه قرار نگرفته است. سؤال اساسي كه در اين مقاله مطرح و مورد بررسي قرار گرفته اين است‌‌كه حقوق ملت در فصل سوم قانون اساسي چه حقوقي را با توجه به اسناد بين‌المللي حقوق بشري شامل شده و مهم‌تر اين‌كه زمينه‌هاي سياسي اجتماعي آن‌چه بوده است؟ مقاله حاضر توصيفي تحليلي بوده و با استفاده از روش‌كتابخانه‌اي به‌بررسي موضوع مورد اشاره پرداخته است. يافته‌ها حاكي است آن‌چه در فصل سوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مطرح‌شده با اسناد حقوق بشري در اين خصوص هم‌خواني دارد هر چند برخي از اين حقوق با محدوديت‌هاي مواجه است. قانون‌گذار در فصل سوم، آزادي افراد را تا آن حد كه به حقوق و آزادي ديگران، نظم عمومي و مباني اسلامي ضرر نرساند، مورد تأكيد قرار داده است. از منظر جامعه‌شناسي سياسي نيز بايد ريشه ‌هاي فصل سوم قانون اساسي را بايد در تحولات آزادي‌خواهانه انقلاب مشروطه و آزادي‌خواهي در اين دوره جستجو كرد. زيرا آن‌چه در فصل سوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران آمده است در قانون اساسي مشروطه گنجانده‌شده بود. البته بايد به مطالبات مردم در زمينه آزادي در دوره پهلوي كه در شعار استقلال آزادي جمهوري اسلامي متجلي شده بود بايد اشاره كرد. انديشه‌هاي آزادي‌خواهانه اسلام فقاهتي انديشمنداني چون شهيد بهشتي و شهيد مطهري و اسلام ليبرال كه دكتر بازرگان نماينده آن بودند در توجه به آزادي‌هاي فردي و عمومي در فصل سوم قانون اساسي بسيار تأثيرگذار بود.