بررسي و تحليل جامعه شناختي عدالت اقتصادي بعد از انقلاب اسلامي (مطالعه موردي: سيستم تأمين اجتماعي)

عدالت و تبيين ابعاد و مؤلفه هاي آن، يكي از مفاهيم مهم و چالش برانگيز در همه كشورها به شمار مي رود. اهميت اين موضوع در اقتصاد اسلامي به دليل نگاه سختگيرانه تر اسلام به عدالت، بيشتر از ساير مكاتب نمايان مي شود. نظام تأمين اجتماعي به عنوان يكي از ابزارهاي بازتوزيع درآمد، نقش مهمي در تحقق عدالت دارد و ليكن عليرغم پيوست كشور ايران به مقاوله نامه هاي بين المللي و وجود اسناد و قوانين بالادستي متعدد، مطابق سياست هاي كلي نظام تأمين اجتماعي ابلاغي در ارديبهشت ماه 1401 از جانب مقام معظم رهبري، تدوين الگوي تأمين اجتماعي مطلوب با تأكيد بر استقرار نظام چندلايه تأمين اجتماعي، ضروري است. مطالعه حاضر در تلاش است تا براي دسترسي به مطمئن‎ترين توافق گروهي با نمونه گيري و جمع آوري نظرات خبرگان در دو دسته حوزه مديريتي و كارشناس آشنا با مباحث ارزيابي و رتبه بندي با استفاده از طريق پرسشنامه، به كارگيري روش دلفي و استفاده از فرآيند تحليل سلسله مراتبي (AHP) و روش تحليل شبكه (ANP) به ارائه مناسب ترين مدل تأمين اجتماعي در كشور بپردازد. بر اساس مذاكرات انجام گرفته با خبرگان و توابع ترجيحي به دست آمده در اين مطالعه، اين نتيجه حاصل شده است كه در طراحي مدل تأمين اجتماعي، عدالت اقتصادي از منظر اسلام داراي اولويت اول بوده و بااهميت ترين شاخص در بين شاخص هاي تعريف شده مي باشد. با توجه به نتايج به دست آمده در اين مطالعه پيشنهاد مي شود كه انديشمندان حوزه بيمه و تأمين اجتماعي، به تببين و پياده سازي الگوي تكافل مبتني بر عدالت اقتصادي اسلام در بخش بيمه بپردازند.