بررسي استفاده از حوضچه تاخيري بر شبكه جمع‌آوري آب‌هاي سطحي به‌ وسيله شبيه‌ سازي (مطالعه موردي: كال اقبال شرقي مشهد)

سيلاب‌هاي كنترل نشده همواره باعث بروز خسارت‌هاي گسترده مالي و جاني در شهرها مي‌شوند. كنترل سيلاب يكي از مهم‌ترين اهداف مديريت شهري است، كه در اين راستا سعي بر آن شده تا تأثير استفاده از حوضچه‌هاي تاخيري بر كنترل سيلاب مسيل اقبال شرقي شهر مشهد مورد بررسي قرار گيرد. مسيل اقبال شرقي با حوضه آبريزي در حدود 13850 هكتار يكي از بزرگ‌ترين و مهم‌ترين مسيل‌هاي كلان‌شهر در حال گسترش مشهد بوده كه شامل هشت مسيل اصلي و 213 زيرحوضه با تاسيسات متعدد شهري است. براي بررسي و شبيه‌سازي مسيل فوق ابتدا الگوي بارش به روش‌هاي مختلف (زمان تمركز هر زيرحوضه، زمان تمركز بلندترين طول آبراهه، توزيع يكنواخت حساسيت حوضه و بلوك تناوبي) به‌دست آمد. سپس دبي اوج سيلاب در اثر بارش بحراني با دوره بازگشت 50 ساله در نقطه خروجي محاسبه شد. مخزن‌هاي تاخيري به شكل ذوزنقه‌اي از نوع خشك داخل شبكه با دو خروجي شامل اريفيس در كف مخزن و سرريز مستطيلي در محيط SWMM5.0 مدل‌سازي شد. در اين راستا، براي استحصال مشخصات فيزيوگرافي زيرحوضه‌ها از سامانه اطلاعات جغرافيايي (GIS) و به جهت پيچيدگي شبيه‌سازي بارش-رواناب از مدل ديناميكي SWMM5.0 استفاده شده است. در نهايت، با توجه به توپوگرافي منطقه و مكان‌هاي در دسترس، با استفاده از دو، سه و چهار حوضچه تاخيري با در نظر گرفتن 11 سناريوي مختلف (هيدروليكي-اقتصادي) نسبت به كاهش دبي اوج و افزايش زمان اوج سيلاب اقدام شد. با مقايسه و بررسي حالات مختلف، سناريوي شماره 11، استفاده از چهار حوضچه تاخيري باعث كاهش 48 درصدي دبي اوج سيلاب به‌عنوان بهترين سناريوي هيدروليكي و سناريوي شماره 4، استفاده از 2 مخزن تاخيري باعث كاهش 24 درصدي دبي اوج، به‌عنوان بهترين سناريوي اقتصادي انتخاب شد.