تأثير كم‌‏آبياري بر عملكرد دانه و برخي شاخص‌‏هاي فيزيولوژيكي ارقام آفتابگردان (Helianthus annus L.)

به‌‌منظور بررسي عملكرد دانه و برخي شاخص‌‌هاي فيزيولوژيكي ارقام آفتابگردان در شرايط كم‌‌آبياري، پژوهشي مزرعه‌اي در سال زراعي 1399 -1398 به‌‌صورت كرت‌‌هاي خردشده در قالب طرح پايه بلوك‌‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار در مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي صفي‌‌آباد انجام شد. سه سطح كم‌آبياري شامل: شاهد، به‌صورت آبياري براساس تخليه 50 و كم‌‌آبياري بر اساس تخليه 70 و 90 درصد رطوبت قابل‌استفاده در كرت‌هاي اصلي و شش رقم آفتابگردان اسكار، فليكس، شكيرا، ساوانا، لاباد و موناليزا در كرت‌هاي فرعي قرار گرفتند. تيمارهاي كم‌‌آبياري در مقايسه با شاهد به‌طور متفاوتي سبب كاهش معني‌دار تعداد و وزن دانه‌ در طبق، عملكرد دانه، شاخص كلروفيل، هدايت روزنه‌اي، سرعت فتوسنتز و محتواي آب نسبي برگ شد. كم‌‌آبياري 90 درصد ظرفيت زراعي سبب كاهش تعداد دانه در طبق، وزن دانه‌ در طبق، عملكرد دانه و درصد روغن به‌‌ترتيب به ميزان 46، 50، 50 و 24 درصد در مقايسه با شاهد شد. اين تيمار همچنين موجب كاهش 49، 25، 28، 26، 48، 22 و 78 درصدي به‌ترتيب سرعت فتوسنتز، هدايت روزنه‌‌اي، جذب نور، محتواي آب نسبي برگ، شاخص سطح برگ، شاخص كلروفيل و سرعت تعرق شد، در حالي‌كه باعث افزايش 58 و 16 درصدي شاخص كارايي مصرف آب و دماي تاج پوشش برگ در مقايسه با شاهد شد. ارقام اسكار و شكيرا به‌‌ترتيب در تيمار شاهد و كم‌‌آبياري 90 درصد، با ميانگين عملكرد دانه 5.34 و 2.67 تن در هكتار، بيش‌ترين و كم‌ترين عملكرد را توليد نمودند. در نهايت، ارقام فليكس و لاباد با توجه به حفظ و توليد عملكرد دانه بالا در شرايط كم‌‌آبياري، به‌‌عنوان ارقام برتر پيشنهاد مي‌گردند.