بررسي اثر تنش سطوح مختلف آبياري و محلول‌پاشي اسيد هيوميك بر خصوصيات فيزيولوژيك و اينديگوي وسمه (Indigofera tinctoria L.)

به‌منظور بررسي تأثير سطوح مختلف آبياري و محلول‌پاشي اسيد هيوميك بر خصوصيات فيزيولوژيك گياه وسمه، آزمايشي در سال زراعي 1399-1398 در پژوهشكده كشاورزي زابل در شهرستان زهك اجرا شد. در اين آزمايش دور آبياري به‌عنوان كرت اصلي در سه سطح (7، 9 و 11 روز) و محلول‌پاشي اسيد هيوميك به‌عنوان كرت فرعي در 5 سطح (شاهد، 20، 30، 40 و 50 ليتر در هكتار) در نظر گرفته شدند. نتايج نشان داد اثر سطوح آبياري بر كلروفيل a، روي و عملكرد برگ معني‌دار بود. اثر سطوح اسيد هيوميك بر كلروفيل a و b، روي، پتاسيم و عملكرد برگ وسمه معني‌دار بود. اثر متقابل آبياري در اسيد هيوميك بر كاروتنوئيد، پرولين، آسكوربات پراكسيداز، گاياكول پراكسيداز، كاتالاز، آهن، فسفر و محتوي اينديگو معني‌دار شد. بيشترين (39.32 ميلي‌گرم بر گرم وزن تر) و كمترين (24.49 ميلي‌گرم بر گرم وزن تر) ميزان محتوي اينديگو به‌ترتيب در دور آبياري 7 روز در شرايط محلول‌پاشي 50 ليتر در هكتار و دور آبياري 11 روز در شرايط عدم كاربرد اسيد هيوميك به‌دست آمد. كمترين ميزان كلروفيل a (0.3954 ميلي‌گرم بر گرم وزن تر) و b (0.2098 ميلي‌گرم بر گرم وزن تر) در تيمار عدم محلول‌پاشي اسيد هيوميك و بيشترين ميزان كلروفيل a (0.6741 ميلي‌گرم بر گرم وزن تر) و b (0/3740 ميلي‌گرم بر گرم وزن تر) در تيمار محلول‌پاشي 50 ليتر در هكتار مشاهده شد. بيشترين مقدار آسكوربات پراكسيداز با دور آبياري 9 روز و 11 روز (به‌ترتيب 0.7111 ميلي‌گرم بر گرم و 0.7786 ميلي‌گرم بر گرم وزن تر) در تيمار عدم محلول‌پاشي اسيد هيوميك و كمترين مقدار اين صفت (به‌ترتيب 0.6076 ميلي‌گرم بر گرم و 0.6018 ميلي‌گرم بر گرم وزن تر) در تيمار محلول‌پاشي 50 ليتر در هكتار به‌دست آمد. بيشترين مقدار عنصر فسفر (2.022 ميلي‌گرم بر كيلوگرم وزن تر) با دور آبياري 11 روز در شرايط محلول‌پاشي 30 ليتر در هكتار به‌دست آمد و كمترين مقدار عنصر فسفر (1.259 ميلي‌گرم بر كيلوگرم وزن تر) با دور آبياري 7 روز در شرايط محلول‌پاشي 30 ليتر در هكتار اسيد هيوميك به‌دست آمد. در مجموع،‌ جهت توليد برگ وسمه دور آبياري 9 روز در شرايط محلول‌پاشي 40 ليتر در هكتار اسيد هيوميك و براي به‌دست آوردن محتوي اينديگوي بيشتر دور آبياري 11 روز و 40 ليتر در هكتار اسيد هيوميك مناسب به نظر مي‌‌رسد.