مطالعه سرزندگي شهري براساس نظريه جيكوبز و تطبيق آن با حوزه 6 شهرداري شيراز

سرزندگي به اين معنا است كه شهر مكاني امن براي زندگي در اختيار ساكنانش قرار مي‌دهد و مي‌تواند تمام فعاليت‌ها لازم را براي آن‌ها برآورده سازد. بدان شكل كه همه مردم با برقراري تعاملات اجتماعي در فضاهاي شهري احساس رضايت خاطر نموده و به دور از خمودگي در اين فضاها بمانند و اوقات فراغت خود را سپري نمايند. به بيان ديگر شهر براي استفاده همگان بوده و پير و جوان، خرد و كلان با حضور در اين فضاها و استفاده از شهر و فضاهاي شهري احساس نشاط و رضايت داشته باشند. تلاش جين جيكوبز براي سرزندگي شهري تاثير بي چون و چرايي بر محققان و برنامه‌ريزان شهري داشته است، با اين حال نظريه وي در بسياري از نقاط جهان كمتر مورد توجه قرار گرفته است. جايي كه اصول جيكوبز براي سرزندگي شهري به خوبي با ويژگي‌هاي سنتي اين سكونتگاه‌هاي شهري مطابقت دارد، حتي اگر ذات اصلي آن‌ها به تدريج تحت الگوي مدرنيته به چالش كشيده شده باشد. مطالعات متعددي در چند سال گذشته با هدف آزمايش تجربي ايده‌هاي جيكوبز انجام شده است، جيكوبز براي سرزنده بودن يك حوزه شهري، 6 شرط (تمركز، تنوع، فرصت‌هاي تماس، نياز به ساختمان‌ها با سنين مختلف، دسترسي و خلاء‌هاي مرزي) را در قالب دو گروه نيازهاي پايه و جانبي مد نظر قرار داده است. در اين مطالعه، سرزندگي شهري در حوزه 6 شهرداري شيراز از ديدگاه جيكوبز بررسي شده است. تجزيه و تحليل سرزندگي شهري در قالب يك رويكرد سيستمي اجازه تفسير فضايي محدوده مورد بررسي را مي‌دهد. نتايج در قالب 4 گروه (سرزندگي بالا، سرزندگي متوسط، سرزندگي كم و فاقد سرزندگي) با استفاده از روش گروه‌بندي و الگوريتم k means تعيين گرديد. مقادير بالاتر اين شاخص مربوط به بخش‌هايي است كه به احتمال زياد زندگي پر جنب و جوش خياباني را در خود جاي داده‌اند. نتايج نشان داد كه سهم معناداري از قلمرو حوزه 6 شهرداري شيراز داراي سرزندگي كم و يا فاقد سرزندگي هستند. بالاترين ميزان سرزندگي پيرامون خيابان معالي آباد و محله قديم قصرالدشت به چشم مي‌خورد.