تحليل كاربرد واقعيت مجازي در گردشگري فرهنگي: يك رويكرد كتاب‌سنجي

يكي از مهم‌ترين كاربردهاي فناوري اطلاعات در صنعت گردشگري است و اين صنعت، در تلقي كلاسيك نيازمند فضاي حقيقي و جابجايي از مكاني به مكان ديگر است؛ اما با ظهور فناوري‌هاي نوين ديجيتالي و اطلاعاتي، اينترنت و فضاي مجازي سهم قابل توجهي را از اوقات فراغت و برنامه‌ريزي‌هاي گردشگري به خود اختصاص داده است به نحوي كه جداي از نقش مهمي كه در تبليغات و ارائه خدمات گردشگري دارد نوع جديدي از گردشگري را به نام گردشگري مجازي شكل داده است. از اين‌رو نيز، هدف اين مقاله تحليل كاربرد واقعيت مجازي در تحولات صنعت گردشگري به‌ويژه گردشگري فرهنگي: يك رويكرد كتاب‌سنجي است. بدين منظور، داده‌هاي 109پژوهش انجام شده در سال‌هاي ۱۹۹۷ تا ۲۰۲۳ پس از اعمال محدوديت‌ها براي تحليل و مصورسازي از پايگاه داده اسكوپوس بازيابي شدند. داده‌هاي توصيفي نشان دادند كه روند كمي مقالات از سال ۱۹۹۷ تا سال ۲۰۱۸ روند صعودي داشته و در سال ۲۰۱۹ به بالاترين ميزان خود رسيده است. اما در سال ۲۰۲۱، اين روند با افت مواجه شده، اما بعد از سال ۲۰۲۱ تا سال ۲۰۲۳ دوباره صعود كرده است. علاوه بر اين پراستنادترين مقالات، مجلات، نويسندگان، دانشگاه‌ها و كشورها نيز معرفي شدند. دو تحليل مصورسازي با استفاده از نرم‌افزار VOSviewer انجام شد: تحليل هم‌تأليفي و تحليل هم‌آيندي واژگان. يافته‌هاي تحليل هم‌تأليفي نشان داد كه چين بيشترين همكاري را با ديگر كشورها داشته است. تحليل هم‌آيندي واژگان نيز پركاربردترين واژگان و روندهاي پژوهشي در اين زمينه را نشان داد. در نتيجه، گردشگري فرهنگي، واقعيت مجازي، ميراث فرهنگي، واقعيت افزوده، موزه مجازي، اصالت، نوآوري، مديريت دانش، گردشگري، فناوري اطلاعات و ارتباطات جزء پركاربردترين واژگان در سال‌هاي گذشته بوده‌اند.