اثر همزماني شاخص‌هاي پيوند از دور NAO و AMO بر تغيير‌پذيري دما و بارش شهرستان‌هاي مجاور سبلان

هماهنگي بين تغييرات زماني دو نقطه دور از هم كه عمدتا براي تغييرات فشار به كار مي‌رود اصطلاحا پيوند از دور گفته مي‌شود. هدف از انجام اين تحقيق بررسي تغيير‌پذيري پارامتر دما و بارش ايستگاه‌هاي اردبيل، مشگين‌شهر، سراب و هريس از دو الگوي پيوند از دور شاخص نوسان اطلس شمالي و شاخص چند دهه‌اي اقيانوس آرام با استفاده از روش همبستگي گشتاوري پيرسون و تحليل همديدي مي‌باشد. بدين منظور داده‌هاي مربوط به دو شاخص مذكور از سايت نووا براي دوره 2009-2018 تهيه شد. هم‌چنين براي اين دوره آماري داده‌هاي مربوط به پارامتر دما و بارش نيز از اداره كل هوا‌شناسي اردبيل اخذ شد. در ادامه پس از استاندارد‌سازي دما و بارش، با استفاده از روش همبستگي پيرسون براي شاخص NAO مشخص شد دماي تمام ايستگاه‌ها در ماه‌هاي خرداد و مهر و بارش بهمن‌ماه ايستگاه اردبيل بيشترين همبستگي معني‌دار مستقيمي در سطح اطمينان 99 و 95 درصد با اين شاخص داشته است. شاخص AMO نيز تنها با دماي دي‌ماه ايستگاه هريس با 5 درصد احتمال خطا رابطه مستقيمي را نشان داد. به منظور بررسي همديدي تأثير اين الگو‌ها بر پارامتر‌هاي مورد بررسي داده‌هاي NETCDF ميانگين ماهانه فشار تراز سطح دريا، ارتفاع ژئوپتانسيل تراز 500 هكتوپاسكال، دما و آب قابل بارش از سايت نووا اخذ شد و در محيط نرم‌افزار گردس نقشه‌هاي سينوپتيكي ترسيم گرديدند. نتايج نشان داد زماني‌كه شاخص NAO در فاز منفي و شاخص AMO در فاز گرم بوده سيستم غالب بر مناطق مورد مطالعه كم‌فشار حرارتي بوده و شرايط چرخندي بر آن حاكم شده و دما و بارندگي افزايش يافته و ترسالي به وقوع پيوسته است برعكس زماني‌‌كه شاخص NAO در فاز مثبت و شاخص AMO در فاز سرد بوده با حاكميت سامانه‌هاي پر‌فشار و شرايط وا‌چرخندي در مناطق مورد مطالعه دما و بارندگي كاهش يافته و شرايط خشكسالي را رقم زده است.