خواص كاربردي و سلامتي‌بخش تركيبات زيست‌فعال آبزيان

جست‌و‌جو، شناسايي و در نهايت استفاده از تركيبات زيست فعال مهم و با ارزش، يكي از اهداف اصلي جهت مديريت اصولي و توسعه پايدار صنعت شيلات مي باشد. شيلات و آبزي پروري امروزه نقش بسيار ويژه اي در اقتصاد، تأمين رژيم هاي غذايي سالم پايدار و توسعه داروهاي جديد جهت برقراري سلامت مردم دارند و آبزيان منبع غني از پروتئين، اسيدهاي آمينه ضروري، اسيدهاي چرب (اشباع، تك غيراشباع، چند غيراشباع (امگا 3 و امگا 6))، كربوهيدرات ها، ويتامين‌ها و مواد معدني مي باشند. از طرف ديگر، در دنياي امروز، مقادير زيادي از صيدهاي ضمني و جانبي شيلات يا صنايع فرآوري آبزيان دور ريخته شده و باعث مشكلات زيست محيطي فراوان مي گردند. با توجه به ارزش غذايي و وجود تركيبات زيست فعال در محصولات جانبي حاصل از آبزيان، اين موجودات مي توانند به‌عنوان منبع غني از اين تركيبات مورد استفاده قرار گيرند. نتايج اين مطالعه نشان داد كه تركيبات زيست فعال استخراج شده از آبزيان، نقش مهمي در رژيم غذايي، افزايش سلامت، پيشگيري و درمان بيماري هاي مختلف در انسان ها ايفا مي كنند. اين تركيبات حاوي منابع ارزشمندي مانند پپتيدها و هيدروليزهاي پروتئيني، اسيدهاي چرب چند غيراشباعي، كلاژن و ژلاتين، پلي ساكاريدها، كيتين و كيتوزان، گليكوزآمينوگليكان‌ها، كاروتنوئيدها، تركيبات فنولي، عناصر كمياب و ديگر تركيبات طبيعي با ظرفيت هاي آنتي اكسيداني، ضدميكروبي، ضدويروسي، ضدسرطاني، ضدالتهاب، ضدديابت، ضد انعقاد، ضدفشارخون، ضدپيري، محافظت كننده قلب، محافظت كننده عصبي و تعديل كننده ايمني هستند. بر اين اساس، آن ها به‌دليل ظرفيت عملكردي خاصشان كاربردهاي متعددي در صنايع غذايي-دارويي، پزشكي، كشاورزي، زيست فناوري، آرايشي و ديگر صنايع پيدا كرده اند. هدف از اين مطالعه، مروري بر اهميت خواص كاربردي و سلامتي بخش تركيبات زيست فعال استحصالي از آبزيان است.