تأملي تحليل‌گرايانه به ژانر تمثيلي فيل و خانه‌ي تاريك مولانا با تكيه بر نظريه‌ي نومن و فنومن كانت

مقوله‌هاي نومن و فنومن يا بود و نمود از جمله مباني مهم در نظام فلسفي ايمانوئل كانت تلقي مي‌شوند. وي از ره‌گذر اين مسايل، پيامد انديشه‌هاي فلسفي خود را درمورد اثبات‌ناپذيري نومن خدواند و شناسايي و معرفت جهان، تبيين كرده است. مولانا در گفتمان ژانر تمثيلي فيل و خانه‌ي تاريك در پي اين بوده تا از مجاري مفاهيم ادراك حسي و شناخت‌گرايي تجربي به موازات بهره‌گيري از شكل‌وارگي و شاكله‌سازي تخيل به تفهيم ابعاد پديداري و ناپديداري بپردازد. از آن‌جا‌ كه بين سرشت قدرت درك بي-واسطه‌ي عرفان و وجه استدلالي عقلاني فلسفه تفاوت و تمايزي وجود ندارد، اين مقاله مي‌كوشد تا با تكيه به همين استدراك علمي به واكاوي و تحليل اين گفتمان تمثيلي عمل نمايد. مساله‌ي اساسي پژوهش اين است: آيا مولانا توانسته تا از طريق ميانجي‌سازي تخيل و مفاهيم حسي ادراكي و تجربي ادراكي به شناخت‌شناسي شي في نفسه و پديدارها دست يابد؟ داده‌هاي اين پژوهش با شيوه‌ي تحليلي توصيفي به روش مطالعه‌ي كتاب‌خانه‌يي گردآوري شده است. به‌طور كلي يافته‌هاي اين مقاله نشان مي‌دهد كه مولانا از روي آگاهي و منظومه‌ي فكري عرفان در راستاي ابعاد شناخت‌شناسي نومن خداوند و فنومن پديدارها و اشيا مبادرت ورزيده است. البته به فراواني تلاش كرده تا موضوع فهم و درك زمان را با ايجاد سيري منطقي و منسجم رعايت كند.