مقايسه استخراج آستاگزانتين از ميگوي موزي (Fenneropenaeus merguiensis) و سخت‌ پوست گاماروس (Pontogammarus maeoticus) به كمك حلال آلي، روغن آفتابگردان و ميكروامولسيون مايع يوني در آب

آستاگزانتين رنگدانه ي كاروتنوئيدي پركاربرد در صنايع غذايي است كه از منابع مختلف طبيعي و سنتزي به روش هاي گوناگون استخراج مي شود. امروزه با توجه به اثرات نامطلوب حلال هاي آلي استفاده از حلال هاي سبز رايج شده است. زيرا اين حلال ها نسبت به حلال هاي آلي دوستدار محيط‌زيست بوده و ويژگي هايي مانند فراريت و سمي بودن را ندارند. بنابراين اين پژوهش با هدف استخراج آستاگزانتين تحت شرايط خيساندن به مدت 24ساعت با حلال آلي (مخلوط اتانول: اتيل استات (1:2))، حلال سبز (ميكروامولسيون مايع يوني در آب) و روغن گياهي (روغن آفتابگردان) از پوسته ميگوي موزي (Fenneropenaeus merguiensis) و سخت‌پوست گاماروس (Pontogammarus maeoticus) انجام شد. ميكرو امولسيون مايع يوني در آب به‌عنوان حلالي جديد براي استخراج آستاگزانتين در نظر گرفته شد. تعيين چگالي، رسانايي و قطر از جمله ويژگي هاي مورد آزمون ميكروامولسيون بودند. بهترين شرايط براي استخراج، بيشترين ميزان آستاگزانتين است كه با به كارگيري حلال ها و نسبت‌هاي حلال به نمونه 5 برابر، 12.5 برابر و 20 برابر تعيين شد. ميزان آستاگزانتين، كاروتنوئيد كل، درصد بازيافت و فعاليت مهار راديكال DPPH آزمون هايي بودند كه براي بررسي آستاگزانتين استخراجي انجام شدند. طبق نتايج چگالي ميكروامولسيون در محدوده 0.97151 گرم بر سانتي‌متر مكعب، قطر آن 15.8 نانومتر و رسانايي 312 ميكروزيمنس در دماي 27.1 درجه سانتي‌گراد تعيين شد. نتايج حاصل از استخراج آستاگزانتين با حلال هاي مختلف در مقايسه با حلال اتانول بعنوان شاهد از لحاظ آماري معني‌دار بود. با توجه به نتايج بدست آمده از استخراج آستاگزانتين از دو منبع ميگوي موزي و سخت‌پوست گاماروس، ميگوي موزي به‌عنوان منبع با بالاترين ميزان آستاگزانتين استخراجي انتخاب شد. استفاده از حلال سبز(ميكرو امولسيون مايع يوني در آب) در نسبت 12.5 برابر حلال به نمونه نيز به‌عنوان بهترين روش انتخاب شد. مقدار آستاگزانتين استخراج شده در بهترين شرايط 1.09 ± 77.44 ميلي‌گرم بر ميلي‌ليتر بود. نتايج حاصل از مهار راديكال DPPH توسط آستاگزانتين استخراج شده به كمك حلال هاي ذكر شده در مقايسه با آنتي‌اكسيدان سنتتيك BHT نشان داد كه با افزايش غلظت آستاگزانتين فعاليت آنتي‌اكسيداني افزايش مي يابد. اما اين افزايش همواره كمتر از فعاليت آنتي‌اكسيداني BHTبود. به‌طور كلي نتايج حاصل ازاين پژوهش نشان داد كه استفاده از ميكروامولسيون مبتني برمايع يوني جايگزين مناسبي براي روش‌هاي مرسوم دراستخراج و بازيابي آستاگزانتين ازمنابع زيستي طبيعي است.