طراحي و ساخت ابزار سنجش فرهنگ زيست محيطي شهروندان و برآورد پايايي و روايي آن:مورد مطالعه شهر بوشهر

امروزه، ﻓﺮﻫﻨﮓ زﯾﺴﺖﻣﺤﯿﻄﯽ ﮐﻪ ﻧﺎﺷﯽ از ﻧﮕﺮش ﻣﺴﺌﻮﻻﻧﻪ در ﻗﺒﺎل ﻣﺤﯿﻂزﯾﺴﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ، ﯾﮑﯽ از ﻋﻨﺎﺻﺮ ﮐﻠﯿﺪي در ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﯾﺪار ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺪرن و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، درك ﻣﺎﻫﯿﺖ آن در ﮔﺮو ﺳﻨﺠﺶ دﻗﯿﻖ آن اﺳﺖ. ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎ ﻫﺪف ﻃﺮاﺣﯽ و ﺳﺎﺧﺖ اﺑﺰار ﺳﻨﺠﺶ ﻓﺮﻫﻨﮓ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ و اﻋﺘﺒﺎرﺳﻨﺠﯽ آن در ﺑﯿﻦ ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﺑﻮﺷﻬﺮي اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺖ. ﭘﮋوﻫﺶ از ﻧﻮع آﻣﯿﺨﺘﻪ و داراي روﯾﮑﺮد اﮐﺘﺸﺎﻓﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﮐﯿﻔﯽ از روش ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﻧﯿﻤﻪﺳﺎﺧﺘﺎرﯾﺎﻓﺘﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺗﻤﺎﺗﯿﮏ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر از 15 ﻧﻔﺮ از ﺧﺒﺮﮔﺎن ﮐﻪ ﺑﺎ روش ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ، ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪ. ﻣﺼﺎﺣﺒﻪﻫﺎ ﺗﺎ رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺷﺒﺎع ﻧﻈﺮي اداﻣﻪ ﯾﺎﻓﺖ. در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﮐﻤّﯽ، ﺟﺎﻣﻌﻪ آﻣﺎري ﺷﺎﻣﻞ اﻓﺮاد 18ﺳﺎل ﺑﻪ ﺑﺎﻻي ﺷﻬﺮ ﺑﻮﺷﻬﺮ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاﺳﺎس آﻣﺎرﻫﺎي ﺳﺎل 1402 ﺗﻌﺪاد آنﻫﺎ ﺣﺪود 425347 ﻧﻔﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﺣﺠﻢ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻓﺮﻣﻮل ﮐﻮﮐﺮان ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 384 ﻧﻔﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪ و ﻧﻤﻮﻧﻪﮔﯿﺮي ﺑﺎ روش ﺗﺼﺎدﻓﯽ ﺧﻮﺷﻪاي اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺖ. ﺗﺤﻠﯿﻞ دادهﻫﺎ ﺑﺎ روش ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻋﺎﻣﻠﯽ و ﻧﺮماﻓﺰار Amos اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺖ. ﺑﺮ اﺳﺎس ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎي ﻣﺮﺣﻠﻪ ﮐﯿﻔﯽ، ﻣﺘﻐﯿﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ زﯾﺴﺖﻣﺤﯿﻄﯽ ﺷﺎﻣﻞ اﺑﻌﺎد داﻧﺶ، ﻧﮕﺮش و رﻓﺘﺎر زﯾﺴﺖﻣﺤﯿﻄﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪاي ﺑﺮاي ﺳﻨﺠﺶ آن ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪ. ﺑﺮاﺳﺎس ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎي ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻋﺎﻣﻠﯽ، ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﺑﺮازش ﻣﺪل ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮده و ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﻘﯿﺎس ﻓﺮﻫﻨﮓ زﯾﺴﺖﻣﺤﯿﻄﯽ در ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪ ﻣﻮرد ﺗﺎﯾﯿﺪ اﺳﺖ. ﻣﻮﻟﻔﻪ داﻧﺶ ﺑﺎ ارزش وﯾﮋه 8/17 ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ درﺻﺪ وارﯾﺎﻧﺲ )10/76(، ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻧﮕﺮش ﺑﺎ ارزش وﯾﮋه 4/68 درﺻﺪ وارﯾﺎﻧﺲ )6/16( و ﻣﻮﻟﻔﻪ رﻓﺘﺎر ﺑﺎ ارزشوﯾﮋه 3/97 درﺻﺪ وارﯾﺎﻧﺲ )5/22( ﮐﻞ را ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ اﺑﺰار ﻓﺮﻫﻨﮓ زﯾﺴﺖﻣﺤﯿﻄﯽ در ﺑﺮﮔﯿﺮﻧﺪه ﺳﻪ ﺑﻌﺪ )داﻧﺶ، ﻧﮕﺮش و رﻓﺘﺎر( ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰاري ﮐﺎرا در ﻣﺤﯿﻂﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﺑﮕﯿﺮد.