غربالگري سرطان دهانه رحم: بررسي كارآيي مداخله آموزشي مبتني بر نظريه انگيزش محافظت بسط داده شده

زمينه و اهداف: از روشهاي مؤثر در غربالگري سرطان دهانه رحم، آزمايش پاپ اسمير است. متاسفانه بسياري از زنان از انجام آن سر باز مي زنند. اين پژوهش، با هدف بررسي مداخله آموزشي مبتني بر نظريه انگيزش محافظت بسط يافته بر رفتار غربالگري سرطان دهانه رحم اجرا شد. مواد و روش ها: پژوهشي نيمه تجربي ، بين 200 نفر از زنان مراجعه ­كننده به مراكز بهداشتي شهر كرج اجرا شد (هرگروه 100نفر، تخصيص افراد در هر گروه بصورت تصادفي). ابزار گردآوري داده ها پرسشنامه استاندارد انگيزش محافظت شامل متغيرهاي جمعيت شناختي، سازه هاي نظريه انگيزش محافظت و پرسشنامه محقق ساخته حمايت اجتماعي عاطفي بود. گروه­ ها قبل، بعد و 6 ماه پس از مداخله آن را تكميل كردند. 8 جلسه آموزش با روشهاي سخنراني، بحث گروهي و ايفاي نقش مبتني بر الگو ، براي گروه آزمون اجرا شد. تحليل داده ها با نرم­افزار24SPSS  و آزمون تحليل واريانس اندازه گيري مكرر و كاي اسكوئر انجام شد. يافته ها: در مراحل قبل و بعد از مداخله ميانگين نمرات سازه هاي حساسيت درك شده از3.28±8.07 به1.99±11.83، شدت درك شده از 3.46±12.64به 2.85±15.19، كارآيي پاسخ از5.37±12.66به 3.6±16.06، خودكارآمدي ادراك شده از 5.38±25.94 به 4.68±29.68، حمايت اجتماعي عاطفي از 7.16±27.01 به  5.76±31.46 و قصد از 2.14±11.01 به 1.65±13.42 افزايش داشت كه از نظر آماري معناداربود (0.05 p). ميانگين نمره ترس از2.29±10.37 به 2.76±5.54 و هزينه پاسخ از2.13±6.62 به 1.69±3.97 كاهش يافت كه از نظر آماري معنادار بود (0.05 p). در گروه كنترل اختلاف معناداري ديده نشد. انجام پاپ اسمير بعد از مداخله در پس آزمون و پيگيري در گروه آزمون افزايش آماري معني داري داشت (0.05 p). نتيجه ­گيري: براساس نتايج، مي­توان از نظريه انگيزش محافظت و سازه حمايت اجتماعي عاطفي به ‎عنوان چارچوبي در طراحي برنامه‎هاي آموزشي براي ارتقاي رفتار غربالگري سرطان دهانه رحم استفاده كرد.