طراحي الگوي كارآفريني اجتماعي در آموزش و پيشگيري ديابت در ايران با رويكرد داده بنياد

زمينه و هدف: كارآفرينان اجتماعي مي توانند اثربخش تر از دولت ها نيازهاي اساسي براي آب، فاضلاب، مراقبت‌هاي بهداشتي اوليه يا مراقبت‌هاي تخصصي را پاسخ دهند. با توجه به عدم وجود الگوي كارآفريني اجتماعي در آموزش و پيشگيري ديابت در ايران، اين مطالعه با رويكرد نظريه داده بنياد به طراحي الگو از ديدگاه متخصصان و كارآفرينان فعال در اين حوزه پرداخته است. مواد و روش ها: اين پژوهش يك مطالعه كيفي است كه با روش داده بنياد انجام شد. انتخاب شركت‌كنندگان با روش نمونه‌گيري نظري بود. معيارهاي انتخاب شامل فعالان بخش ديابت، كار آفرينان اجتماعي، مسوولين وزارت بهداشت در حوزه ديابت، سازمانهاي مردم نهاد بودند. نمونه گيري تا رسيدن به اشباع نظري ادامه يافت. حد اشباع 12 نفر بود. گردآوري داده ها با استفاده از مصاحبه هاي عميق انجام شد. بر اساس روش گراندد تئوري اشتراووس و كوربين(2014) مصاحبه ها تحليل گرديد. فرايند تحليل از طريق نرم افزار اطلس تي آي نسخه 9 انجام گرديد. يافته ها: تعداد 435 كد اوليه در قالب 21 زير مضمون و 12 مقوله شناسايي گرديد. الگوي كارآفريني اجتماعي شامل پيشايندها، مداخلات و تعاملات و پيامدها بود. پيشايندها شامل آموزش و توانمند سازي، محروميت زايي، جذب و توليد منابع، حفاظت مالي و حمايت طلبي بود. مداخلات و تعاملات شامل آموزش آبشاري و همتايان، تامين مالي و سرمايه گذاري، توانمند سازي و ظرفيت سازي سمن ها، جهت دهي و هدايت بيماران، كسب انتفاع  و سود آوري مالي، مشاوره و پژوهش، همكاري و هماهنگي بين بخشي و در نهايت پيامدها شامل مقولات ارتقاي سواد سلامت، بين المللي سازي اقدامات، حرفه اي گرايي در پيشگيري و آموزش ديابت، مراكز تخصصي ديابت، نظارت و پايش ديابت بوده است. نتيجه گيري: براي اثربخشي بيشتر فعاليت هاي آموزش و پيشگيري ديابت بايد از الگوهاي مدرن و سازمان يافته تر مانند كارآفريني اجتماعي بهره گرفت. بازمهندسي ساختار انجمن ها، بازتعريف نقش و تعاملات با وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي و استفاده از بازرايابي اجتماعي و كسب انتفاع و مديريت هزينه ها مي تواند در پيشبرد اهداف برنامه هاي ملي پيشگيري و كنترل ديابت در كشور نقش به سزايي داشته باشد. با اتخاذ رويكردهاي نوآورانه در ارتقاي سلامت و تندرستي جامعه مي توان آموزش و پيشگيري ديابت را اجرا نمود.