تأثير ژئومورفولوژي مخروط‌افكنه بر تغييرات فيزيكي و شيميايي نهشته‌هاي سطح مخروط‌افكنه جنوب شرق گنبد نمكي شاه غيب لارستان

مخروط ‌افكنه‌ها مكان‌هاي ايده‌آلي براي بررسي تأثير فرآيندهاي ژئومورفيك و شكل زمين بر ويژگي‌هاي خاك هستند. اين پژوهش، به‌منظور بررسي فرم‌ها و فرايندهاي ژئومورفولوژي سطح مخروط‌افكنه بر ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي نهشته‌هاي سطح مخروط‌افكنه جنوب شرق گنبد نمكي شاه غيب انجام‌شده است. مخروط‌افكنه مذكور از سه سطح خيلي قديمي، قديمي و جديد تشكيل‌شده است. تعداد 72 نمونه نهشته به‌طور هدفمند در مياناب‌ها و كانال‌هاي منطقه موردمطالعه برداشت شد. پارامترهاي فسفر، پتاسيم، سديم قابل‌جذب، كربنات كلسيم، رطوبت اشباع خاك، ظرفيت نگهداري آب در خاك، بافت خاك و كربن آلي اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد در سطوح خيلي قديمي و قديمي مخروط‌افكنه، سديم، پتاسيم، EC، آهك، فسفر، نگهداشت آب در خاك، سيلت و رس در مياناب‌ها بيش‌تر از كانال‌ها است. در كانال‌ها، مواد آلي، pH خاك، رطوبت اشباع خاك و شن بيش‌تر مي‌باشد. همچنين مقدار عناصر سديم، پتاسيم و EC در سطح جديد نسبت به سطح خيلي قديمي و قديمي بيش‌تر مي‌باشد. مقادير pH، فسفر و رطوبت اشباع در سطح قديمي نسبت به سطح جديد و خيلي قديمي بيش‌تر است. مقدار عناصر آهك، نگهداشت آب در خاك و سيلت در سطح خيلي قديمي بيش‌ترين مقدار را دارند. ضريب همبستگي بين عناصر اندازه‌گيري شده نهشته‌ها نشان داد كه بين مقدار رس و پارامترهاي سديم، هدايت الكتريكي، كربنات كلسيم و پتاسيم رابطه مثبت و معني‌داري وجود دارد. به‌طوركلي نتايج نشان مي‌دهد كه فرايندهاي ژئومورفولوژي مانند برش در كانال‌ها و هوازدگي در سطح مياناب‌ها بر مقادير پارامترهاي فيزيكوشيميايي نهشته‌هاي سطح مخروط‌افكنه منطقه موردمطالعه مؤثر مي‌باشد.