عوامل موثر بر عدم تمكين ماليات بر درآمد مشاغل: رويكرد تئوري رفتار برنامه‌ريزي شده

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسي رفتار عدم تمكيني مؤديان مالياتي در بخش مشاغل در چارچوب يك تئوري رفتاري است.روش: پژوهش حاضر از نوع كاربردي و با رويكرد توصيفي- پيمايشي است. روش نمونه‌‌گيري خوشه‌‌اي تصادفي بوده و داده‌‌هاي پژوهش از طريق 338 پرسشنامه ساختاريافته و محقق‌ساخته با طيف پنج طبقه‌‌اي ليكرت از چهار گروه از مشاغل (صرافان، مشاورين املاك، وكلا و كارشناسان رسمي دادگستري) جمع‌آوري گرديد. داده‌‌ها با استفاده از نرم‌افزار اس.پي.اس.اس. نسخه 25 و نرم‌افزار اسمارت پي.ال.اس. نسخه 2 و روش مدل‌سازي معادلات ساختاري تحليل شدند.يافته‌‌ها: نتايج حاكي از آن است كه در چارچوب تئوري رفتار برنامه‌‌ريزي شده، متغيرهاي نگرش، عدم تقارن اطلاعاتي، ريسك‌پذيري، و هزينه تمكين مالياتي ارتباط مستقيم و معناداري با قصد عدم تمكين مالياتي دارند. در رابطه با اثر متغيرهاي نگرشي، دانش مالياتي، سيستم مالياتي و مقامات مالياتي، ارتباط معناداري مشاهده نشد. در ارتباط با اثر هنجارها بر روي قصد عدم تمكين مالياتي، و هنجارهاي فردي، اثر معكوس و معناداري مشاهده شد. در نهايت مشاهده شد كه كنترل رفتاري ادراك شده اثر معناداري بر روي قصد و رفتار عدم تمكين ماليات بر درآمد مشاغل دارد.نتيجه‌گيري: تمركز كمتر سازمان مالياتي بر روي فاكتورهاي رفتاري محسوس بوده و از آنجا كه نظريه رفتار برنامه‌‌ريزي شده، نظريه مناسبي جهت تبيين و پيش‌‌بيني قصد و رفتار مؤديان است، لذا مي‌‌توان اين خلاء را با استفاده از اين نظريه و نظريه‌‌هاي مشابه مورد بررسي قرار داد و راه‌حل مناسب را ارائه نمود.