پيش‌بيني و پايش ميزان تُن ـ كيلومتر و بارنامه حمل‌شده جاده‌اي كشور به‌منظور تشخيص رفتار غيرعادي

جابه ‌جايي كالا جزء ضروري و لاينفك فرآيند برنامه‌ريزي توسعه ملّي است؛ هدف پژوهش حاضر، پيش‌بيني و پايش ميزان تُن ـ كيلومتر و بارنامه حمل ‌شده كشور به منظور تشخيص رفتار غيرعادي است. در اين پژوهش براي گردآوري داده‌ ها از مشاهده ماهانه به‌دست‌آمده طي 6 سال (1395 تا 1400) كه توسط «سازمان راهداري و حمل‌ونقل جاده‌اي ايران» به تفكيك هر استان جمع‌آوري ‌شده، استفاده شده است. در اين پژوهش تُن ـ كيلومتر با روش‌هاي مختلف تن-كيلومتر و بارنامه پيش‌بيني شده و نتيجه براي يافتن رفتار غيرعادي پس از افزايش نرخ بهره و ماليات كنترل مي‌شود. براي پياده‌سازي مدل، از 72 داده تُن ـ كيلومتر حمل‌شده و 72 بارنامه صادرشده كه از 32 استان طي شش سال حمل‌ونقل جاده‌اي جمع‌آوري‌شده است، استفاده شد. چهار روش مختلف پيش‌بيني، يعني جنگل تصادفي، شبكه عصبي LSTM، ARIMA و ETS به‌تفصيل بررسي شدند. نتايج تجربي نشان مي‌دهد كه جنگل تصادفي از ساير مدل‌ها بهتر عمل مي‌كند. در اين پژوهش از ابزار كنترل كيفيت آماري امتياز z براي تشخيص داده‌هاي پرت و رفتار غيرعادي استفاده شد. نتايج تجربي حاكي از آن است كه از 32 استان، 3 استان داراي رفتار غيرعادي هستند كه يكي از آن ها به دليلي غير از افزايش نرخ بهره و ماليات حمل‌ونقل جاده‌اي است.