تأثير معماري فناوري اطلاعات بر همكاري بين‌سازماني

مقدمه و اهداف: همكاري سازماني به ‌عنوان ابزاري پديدار مي ‌شود كه به اعضاي شبكه همكاري اجازه مي ‌دهد تا بر اساس اطلاعات به‌اشتراك ‌گذاشته ‌شده و تبادل ‌هاي دوطرفه، تصميم‌ گيري كنند. هماهنگي و همگام ‌سازي فعاليت ‌ها با هدف جلب رضايت بازار و افزايش سود مشترك را موجب مي ‌شود. شبكه ‌هاي همكاري از سازمان ‌هايي تشكيل مي ‌شوند كه تمايل قبلي براي همكاري با يكديگر را دارند تا با استفاده از فناوري اطلاعات و از طريق تصميم ‌گيري مشترك و مشاركت مؤثر به منافع مشترك خود دست يابند. هدف از اين پژوهش، بررسي شبكه ‌ها (CNs) و فرآيند همكاري است كه به آن ها امكان افزايش تعامل در محيط را مي ‌دهد. اين ابزارهاي جديد مبتني بر معماري سازماني (EA) ات. از طرفي سازمان ‌هايي كه به قصد كسب مزيت رقابتي و مقابله با پيچيدگي ‌هاي محيطي اقدام به همكاري با ديگر سازمان ها مي ‌كنند، هر يك معماري سازماني منحصر به خود را دارند. بررسي تأثير اين معماري سازماني بر معماري شبكه همكاري سازمان‌ ها، مدنظر اين پژوهش است. در اين راستا با بررسي مباني نظري و با استفاده از روش مدل سازي ساختاري ـ تفسيري (ISM) به تدوين چارچوبي براي برسي تأثير معماري فناوري اطلاعات سازمان بر معماري همكاري بين سازماني پرداخته شده است. نتايج اين پژوهش مبين 5 بُعد معماري سازمان و 6 بٌعد معماري همكاري ميان ‌سازماني و چگونگي سطح‌ بندي و ارتباط ميان آن ها در قالب يك مدل نهايي است. بينشي كه اين چارچوب به سازمان‌ ها ارائه مي ‌كند، مي ‌تواند در طراحي بهتر معماري سازمان براي برخورداري از يك همكاري مؤثر و مزاياي حاصل از آن مفيد باشد. معماري سازماني يك فرآيند مستمر پس از آغاز است. استقرار چنين فرآيندي شامل تعامل با ابعاد مختلف سازمان است؛ بنابراين ابعاد فرهنگي، انساني، فني، ساختاري،‌ رويدادي و غيره در سرتاسر سازمان، مسائل اساسي در اجراي موفقيت‌ آميز معماري سازماني هستند. با توجه به اينكه اجراي معماري سازماني پرهزينه و گران است، پياده ‌سازي ضعيف آن مشكلات متعددي را براي سازمان فراهم مي‌ كند.يافته‌ها: در موضوع فناوري اطلاعات مشترك ابعاد حقوقي، استانداردها، خطوط راهنماي كنترلي، چارچوب‌ هاي زماني و صورت‌ وضعيت ‌ها تقويت و به‌ طور دقيق مشخص مي‌ شود. بررسي و تحليل MICMAC نشان داد كه مؤلفه‌ هاي مدل محتوايي (توصيف مفهومي) معماري سازمان، مدل منطقي (توصيف سيستمي) معماري سازمان و استراتژي ‌هاي كسب و كار همكاري بيشترين ميزان نفوذ را بر ديگر مؤلفه‌ ها دارند و جو مؤلفه ‌هاي كليدي در شكل‌ گيري فرآيند همكاري محسوب مي ‌شوند. ساير مؤلفه ‌هاي مورد بررسي از قدرت نفوذ و وابستگي بالايي برخوردار هستند و در ناحيه پيوندي قرار مي ‌گيرند. اين مؤلفه ‌ها داراي ارتباط دو طرفه با يكديگر هستند. با توجه به نتايج پژوهش، پيشنهادهاي زير ارائه شد: نتايج پژوهش نشان مي ‌دهد فناوري نقش بسيار مهمي در توسعه همكاري بين ‌سازماني دارد؛ بنابراين پيشنهاد مي ‌شود سازمان ‌ها نسبت به طراحي سيستم‌ هاي اطلاعاتي بين ‌سازماني اقدام كنند. در ميان عوامل سطح 1 دانش همكاري عامل اثرگذاري بر همكاري بين ‌سازماني است بر همين اساس در معماري سازماني پيش بيني سازوكارهاي توليد، كسب و به‌ كارگيري دانش بايد صورت پذيرد. طراحي و استقرار فرآيندهاي مشخص براي همكاري بين‌ سازماني ضرورتي است كه در طراحي معماري سازماني بايد بين سازمان‌ ها لحاظ شود.