بررسي عوامل موثر بر كارآيي فني توليد گندم آبي در شهر كشم، كشور افغانستان

مقدمه و هدف: گندم آبي تقريبا 75 درصد از توليد داخلي كشور افغانستان را تشكيل مي‌دهد. اين محصول در امنيت غذايي، افزايش درآمد و اشتغال كشاورزان اين كشور اهميت زيادي دارد. به همين منظور ميزان كارايي گندم آبي و عوامل موثر بر آن در اين پژوهش مورد بررسي قرار گرفت. مواد و روش ها: داده هاي اين پژوهش به روش نمونه گيري تصادفي طبقه اي با تكميل پرسشنامه از 104 كشاورز گندم كار آبي شهرستان كشم كشور افغانستان به دست آمد. به منظور تجزيه و تحليل كارآيي از روش تحليل پوششي داده ها استفاده شد. همچنين، براي بررسي عوامل موثر بر كارآيي گندم آبي، مدل رگرسيوني توبيت مورد استفاده قرار گرفت. يافته ها: بر اساس نتايج مدل تحليل پوششي داده ها، ميانگين كارآيي فني، تخصيصي و اقتصادي كشاورزان، به‌ترتيب 0.820، 0.650 و 0.519 است. مي توان نتيجه گرفت كه اكثر زارعين اين شهرستان داراي كارآيي فني بالا مي باشند، اما از كارآيي اقتصادي خوبي برخوردار نيستند. به علاوه، نتايج رگرسيون توبيت نشان مي دهدكه متغير تعاوني هاي كشاورزي اثر مثبت و معني‌دار، متغير سن كشاورز اثر منفي و معني دار و متغيرهاي ميزان تحصيلات و تجربه كشاورز اثر منفي و اندازه مزرعه اثر مثبت بر كارآيي فني دارد. بحث و نتيجه گيري: طبق نتايج تخقيق، تشويق زارعان به عضويت در تعاوني هاي كشاورزي و يكپارچه سازي اراضي باعث بهبود كارآيي فني توليد گندم آبي اين شهرستان مي شود.