اثر كاربرد كود زيستي آزاد كننده پتاسيم بر عملكرد و اجزاي عملكرد گندم در مقايسه با كاربرد كودهاي شيميايي پتاسيمي

سابقه و هدف: استفاده از باكتري‌هاي آزاد كننده پتاسيم در خاك‌هاي حاوي پتاسيم غيرمحلول انباشته شده و غيرقابل جذب توسط گياهان مي‌تواند به حلاليت بيشتر اين منابع معدني پتاسيم خاك و در نتيجه جذب آن توسط گياه كمك كند. همچنين كاربرد باكتري‌هاي آزاد كننده ﭘتاسيم بر عملكرد و اجزاي عملكرد گندم مي‌تواند از مصرف بيش از اندازه كودهاي شيميايي پتاسيمي جلوگيري و بجاي آن شرايط زيستي خاك را براي توسعه تغذيه گياه مستعد نمايد. لذا هدف از اين مطالعه، تعيين اثر كاربرد كود زيستي آزاد كننده پتاسيم در مقايسه با كاربرد كودهاي شيميايي پتاسيمي رايج در كشور بر صفات كمي و كيفي دانه گندم بود.مواد و روش‌ها: براي مطالعه تأثير كاربرد كود زيستي پتاسيم بر عملكرد ارقام گندم در جنوب كرمان، آزمايش‌هايي طي دو سال و به صورت كرت‌هاي خرد شده در قالب بلوك كامل تصادفي با سه تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاد اسلامي واحد جيرفت در خاك با بافت شن لومي انجام شد. ارقام مختلف گندم شامل چمران 2، برات و خليل در كرت‌هاي اصلي و منابع و مقادير ﭘتاسيم در چهار سطح: 1. شاهد (بدون مصرف كود) 2. مصرف كود شيميايي سولفات ﭘتاسيم (به ميزان 200 كيلوگرم در هكتار براساس نتايج تجزيه خاك) 3. نصف كود شيميايي توصيه شده به ميزان 100 كيلوگرم در هكتار+ مصرف كود زيستي ﭘتاسيمي از منبع كود زيستي پتابارور به صورت بذرمال به ميزان 100 گرم در هكتار 4. كود زيستي پتاسيم (به ميزان 100 گرم در هكتار به صورت بذرمال)، در كرت‌هاي فرعي قرار داشتند.يافته‌ها: نتايج نشان داد كه ارقام گندم نان واكنش متفاوتي را به سطوح و منابع مختلف كودي طي دو سال مطالعه نشان دادند. بيشترين عملكرد دانه در رقم چمران 2 با مصرف كود زيستي پتاسيم به ميزان 8 تن در هكتار حاصل شد. مصرف كود سولفات پتاسيم به تنهايي در رقم خليل و مصرف كود شيميايي سولفات پتاسيم به همراه كود زيستي پتاسيم در رقم برات به ترتيب سبب توليد 7.49 و 7.6 تن دانه در هكتار شد كه با تيمار برتر (8 تن در هكتار) تفاوت معني‌داري نشان نداد. كاربرد كود زيستي پتاسيم بكار رفته توانست موجب بهبود معني‌داري در ميزان عملكرد دانه، طول سنبله، تعداد دانه در سنبله، درصد نيتروژن دانه و درصد پروتئين دانه گردد.نتيجه‌گيري: نتايج نشان داد، كود زيستي پتاسيم بكار رفته باعث بهبود صفات كمي و كيفي دانه گندم شد. هر چند مصرف كود شيميايي سولفات پتاسيم استفاده شده براساس نتايج آزمايش خاك نيز در افزايش صفات مذكور عينأ نقش مؤثري داشت اما پيشنهاد مي‌شود در كشاورزي مبتني بر رعايت اصول زيست محيطي، كود زيستي پتاسيم همراه با نيمي از كود شيميايي سولفات پتاسيم استفاده شود كه مي‌تواند علاوه بر كاهش مصرف مقدار كودهاي شيميايي در كاهش هزينه‌هاي توليد و سلامت محصول گندم نان مؤثر باشد.