جداسازي و شناسايي باكتري‌هاي محرك‌ رشد گياه متحمل به شوري از ريزوسفر گياهان شورزي

سابقه و هدف: شوري يك مشكل جدي و يكي از عوامل اصلي كاهش توليد محصولات كشاورزي در سراسر جهان است. استفاده از ريزجانداران براي بهبود رشد گياه در خاك بي‌كيفيت، يك راهكار بالقوه براي مقابله با اين مشكل مي‌باشد. جامعه ميكروبي مقاوم به شوري، سلامت خاك تحت تاثير شوري را بهبود بخشيده، عملكردهاي اكولوژيكي را حفظ و رشد گياهان را تقويت مي‌كند. باكتري-هاي محرك رشد گياه متحمل به شوري (ST-PGPR)، از طريق مكانيسم‌هاي متعددي قادر به تعديل شرايط نامساعد تنش شوري براي گياهان همزيست خود مي‌باشند. هدف از پژوهش حاضر، جداسازي، شناسايي و بررسي ويژگي‌هاي باكتري‌هاي محرك رشد گياه متحمل به شوري از ريزوسفر گياهان شورزي مي‌باشد.مواد و روش‌ها: باكتري‌هاي محرك رشد گياه متحمل به شوري از ريزوسفر گياهان شورزي بومي شمال ايران جداسازي و مورد بررسي قرار گرفتند. جدايه‌هاي باكتري با توانايي رشد در محيط حداقل 2 مولار كلريد سديم انتخاب و صفات تحرك، توانايي انحلال فسفات معدني در محيط كشت PKV-آگار با استفاده از محاسبه شاخص انحلال فسفات، توليد سيدروفور در محيط كشت CAS-آگار و توان توليد آن با محاسبه شاخص توان توليد در آن‌ها ارزيابي شد. بر اساس نتايج بدست آمده، 10 جدايه برتر انتخاب شدند و توانايي تثبيت نيتروژن در محيط كشت Burk، انحلال پتاسيم در محيط Aleksandrov و توان انحلال آن توسط جدايه‌ها با استفاده از محاسبه شاخص انحلال پتاسيم و نيز توليد IAA-ذاتي و توليد IAA در حضور پيش ماده ال-تريپتوفان در آن‌ها مورد بررسي قرار گرفت و در نهايت شناسايي مولكولي جدايه‌هاي باكتري منتخب بر اساس توالي يابي ژن 16S rDNA انجام شد.يافته‌ها: با بررسي توالي ژن 16S rDNA ، چهار جنس Bacillus، Klebsiella، Proteus و Halomonas شناسايي شدند. بيشترين جدايه‌ها به جنس Bacillus تعلق داشتند. گونه‌هاي متعلق به جنس‌هاي Klebsiella و Halomonas بيش ترين تحمل به نمك را داشتند. جنس Klebsiella توان انحلال فسفر و پتاسيم بيش تري نسبت به ساير جدايه‌ها نشان داد. بيش ترين ميزان توليد سيدروفور در جدايه متعلق به جنس Proteus مشاهده شد. همه جدايه‌ها قادر به تثبيت نيتروژن بودند. در بين جدايه‌هاي مورد بررسي جدايه‌هاي Bacillus بيش ترين ميزان توليد IAA-ذاتي را داشتند و در حضور پيش ماده ال-تريپتوفان ميزان توليد IAA در جدايه B. licheniformis بيش از ساير جدايه‌ها بود.نتيجه‌گيري: جداسازي طيف وسيعي از باكتري‎هاي متحمل به شوري با خصوصيات مطلوب از محيط ريزوسفر گياهان شورزي نشان دهنده غناي ميكروبي بالقوه اين ناحيه مي‌باشد كه امكان يافتن ريزجانداران مفيد محرك رشد گياه به منظور كاستن اثرات نامطلوب تنش در گياهان را فراهم مي‌كند.