تأثير روش و زمان كاربرد كود‌هاي روي و آهن بر برخي ويژگي‌هاي فيزيولوژيكي، كيفي و عملكردي انگور ياقوتي

سابقه و هدف: انگور ياقوتي، رقم غالب تاكستان‌هاي سيستان، يكي از انگورهاي بي‌دانه، سازگار با طوفان‌هاي منطقه سيستان، زودرس و مناسب براي تازه خوري است. عامل مهمي كه عملكرد و كيفيت ميوه را تعيين مي‌كند، استفاده از مواد مغذي به مقدار مناسب و در زمان مناسب است كه باعث افزايش راندمان مصرف كود مي‌شود. هدف از اين تحقيق دستيابي به بهترين روش و زمان كاربرد عناصر آهن و روي به منظور بهبود كمي و كيفي انگور ياقوتي و افزايش توليد و درآمد باغداران اين منطقه مي باشد.مواد و روش‌ها: اين پژوهش در ايستگاه تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي شهرستان زهك با عرض جغرافيايي″38 ′53 °30 درجه شمالي، طول جغرافيايي ″49 ′40 °61 درجه شرقي و ارتفاع 495 متر از سطح دريا طي سال‌هاي 1398 تا 1401 بصورت فاكتوريل با پايه طرح بلوك‌‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار انجام شد. فاكتور اول روش كوددهي شامل 1- كنترل يا عدم كاربرد عناصر روي و آهن (Fm1) 2- محلول‌پاشي عناصر روي و آهن (Fm2) 3- چالكود عناصر روي و آهن (Fm3) 4- چالكود عناصر روي و آهن + محلول‌پاشي عناصر روي و آهن (Fm4) و فاكتور دوم مرحله كوددهي شامل 1-تورم جوانه‌ها (Fs1) 2-ظهور خوشه (Fs2) 3-تغيير رنگ خوشه (Fs3) 4- خزان (Fs4) بود.يافته‌ها: شاخص كلروفيل، درصد حبه‌هاي ياقوتي رنگ خوشه، مواد جامد محلول و اسيديته‌ي آب ميوه در شرايط Fm4×Fs3 نسبت به كنترل به ترتيب به ميزان 15، 23.4، 17 و 21.2 درصد افزايش يافت. صفات سطح برگ، درصد جوانه‌هاي سبز شده، ضريب باردهي و عملكرد در شرايط Fm4×Fs1 نسبت به كنترل به ترتيب به ميزان 30، 21، 27.4 و 28.2 درصد افزايش يافت. هم‌چنين صفت اسيد قابل تيتراسيون در شرايط كنترل و كاربرد آهن و روي در مرحله خزان بيشترين مقدار بود. صفات شاخص كلروفيل، سطح برگ، درصد جوانه‌هاي سبز شده، ضريب باردهي و عملكرد ميوه در سال سوم نسبت به سال اول به ترتيب 15، 11.8، 12.5، 12.1 و 9.6 درصد افزايش داشت.نتيجه‌گيري: كوددهي يكي از تكنيك هاي مهم مديريتي در تاكستان است كه تأثير بسزايي در ميزان توليد و كيفيت نهايي انگور دارد. در ابتداي فصل رشد قسمت هوايي درخت شامل جوانه‌هاي رويشي و زايشي با رشد سريع فعاليت خود را آغاز مي‌كند. اين در حالي است كه ريشه‌هاي فعال هنوز شروع به رشد نكرده‌اند و مواد مغذي را از خاك جذب نمي‌كنند تا نيازهاي تغذيه‌اي درخت را تامين كنند. بنابراين بهترين زمان براي استفاده از اين كودها مرحله تورم جوانه‌ها و روش چالكود همراه با محلول‌پاشي عناصر روي و آهن بود. نتايج اين آزمايش نشان داد كه صفات اندازه‌گيري شده، به ترتيب در سال سوم نسبت به سال دوم و در سال دوم نسبت به سال اول افزايش يافت. باتوجه به نقش مثبت عناصر روي و آهن در بهبود خصوصيات ميوه و عملكرد، تيمار چالكود عناصر روي و آهن + محلول‌پاشي عناصر روي و آهن در مرحله تورم جوانه‌ها باعث افزايش 24.3 درصدي عملكرد شده و توصيه مي‌شود.