بازخواني مدل ساختار فضايي مسكن ميان مرتبه با استفاده از پارادايم تئوري سيستم هاي پيچيده (CST)

پژوهش حاضر در جستجوي مدلي تازه از عوامل اثر‌گذار بر شكل ‌دهي ساختار فضاي مسكن ميان مرتبه شهر تهران با استفاده از پارادايم تئوري سيستم‌هاي پيچيده است. ضرورت درك حاصل از اثر عوامل دروني و بيروني بر تغييرات ساختار فضايي مسكن، زمينه لازم را براي انجام اين تحقيق فراهم نموده است. تحقيق با هدف كاربردي-توسعه‌اي و با روش توصيفي-تحليلي انجام شده است. داده‌ها در تحقيق به صورت تركيبي (كيفي و كمي) گرد‌آوري شده‌اند. در اين تحقيق با استفاده از مفاهيم پارادايم تئوري سيستم‌هاي پيچيده و تطبيق آن با عوامل ساختار فضايي مسكن، مدل‌هاي لايه‌بندي شده متشكل از سه عامل اصلي: ابعاد طراحي، ضوابط و مقررات و عناصر كالبدي ارائه شده‌اند. مولفه‌هاي ضوابط و مقررات از طريق بررسي محتواي اسناد و مطالعات كتابخانه‌اي شناسايي شده و مولفه‌هاي ابعاد طراحي نيز متناسب با مباني نظري توسعه و طراحي پايدار تبيين شده‌اند. سنجش ميزان اهميت ابعاد طراحي بوسيله پرسش از خبرگان حوزه طراحي مسكن به روش تحليل سلسله مراتبي فازي صورت پذيرفته است، تحليل بيانگر آن است كه اولويت و ميزان اهميت هر يك از ابعاد طراحي: محيطي/ اقليمي، فرهنگي/ اجتماعي و اقتصادي/ فن‌آوري در هر ساختار فضايي مسكن متفاوت مي‌باشد. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد تغيير هر ساختار فضايي تحت تاثير دگرگوني‌هاي دروني و بيروني در موقعيت‌هاي مختلف مكاني، باعث تغيير كل ساختارهاي فضايي مي‌شود. جهت تامين كيفيت فضاهاي مسكوني در راستاي تغييرات، «مدل» داده‌هاي لازم را براي برنامه‌ريزي و بهره‌مندي هوشمندانه در زمان طراحي فراهم مي‌نمايد.