سنجش فضايي زماني الگوهاي رشد شهري به منظور ارائه راهبردهاي برنامه‌ريزي پايدار اراضي (نمونه موردي: شهر بندرعباس)

امروزه الگوي بهينه رشد شهري از مباحث مهم توسعه پايدار شهري است؛ لذا تلاش برنامه‎ريزان شهري بر جايگزيني الگوهاي مطلوب شهري به‎جاي الگوي پراكنده، افقي، برنامه‎ريزي نشده و ناپايدار است؛ بنابراين اين پژوهش باهدف تعيين الگوي فضايي زماني رشد شهر بندرعباس در بازه زماني ۳۶ساله و تدوين راهبردهايي به‎منظور برنامه‎ريزي پايدار اراضي، الگوي رشد شهري را در سه حالت رشد دروني، بيروني و لبه‎اي طي زمان مورد بررسي قرار داده است. به‎منظور دستيابي به هدف پژوهش، از تكنيك‎هاي سنجش‎ازدور، سيستم اطلاعات جغرافيايي، شاخص گسترش چشم‎انداز، شاخص گسترش ميانگين وزن‎دار منطقه و تراكم مناطق ساخته شده در پهنه‎هاي متحدالمركز پيرامون هسته ارگانيك شهر بهره گرفته شده است. در اين راستا تغييرات پوشش اراضي از طريق طبقه‎بندي تصاوير ماهواره‎اي چهار دوره 1987، 1999، 2010 و 2023 به پنج كلاس مناطق ساخته شده، اراضي باير، پوشش گياهي، اراضي مرطوب ساحلي و پهنه آبي با استفاده از روش حداكثر احتمال تعيين گرديده است. نتايج پژوهش نشان داد اراضي ساخته شده در دوره 36 ساله داراي بيشترين تغييرات مساحت بوده اند و اراضي باير كاهش مساحت داشته است و از سال 2010 پوشش گياهي با كاهش مساحت شديدي روبرو بوده است. نتايج تحليل شاخص گسترش چشم‎انداز و شاخص گسترش ميانگين وزن‎دار منطقه نشان داد در دوره اول (1999-1987) شهر داراي الگوي لبه‎اي بوده و در دوره دوم (2010-1987)رشد لبه‎اي به مقدار حداكثر خود رسيد و الگوي شهر متراكم‎تر و فشرده تر گشته و در دوره سوم (2023-2010) شهر به سمت پراكنده‎رويي و ناپايداري حركت كرده است. در نهايت راهبردهايي به منظور برنامه ريزي پايدار اراضي ارائه شده است.