اثر پوترسين و نانوذره كلسيم بر رنگيزه‌هاي فتوسنتزي و فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني در گياه استويا (Stevia rebaudiana Bertoni) تحت تنش شوري

هدف از اين پژوهش بررسي اثر غلظت‌هاي مختلف نانوذره كلسيم و پوترسين بر برخي خصوصيات فيزيولوژيكي گياه دارويي استويا تحت شرايط تنش شوري بود. بدين منظور آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار صورت پذيرفت. تيمارهاي آزمايشي شامل سه سطح نانوذره كلسيم (صفر، 75 و 150 پي پي ام)، دو سطح پوترسين (صفر و 1 ميلي‌مولار) و سه سطح شوري (صفر، 75 و 150 ميلي‌مولار) بود. بر اساس نتايج تجزيه واريانس، اثر ساده هر كدام از تيمارهاي شوري، نانوذره كلسيم و پوترسين بر صفات مورد مطالعه در سطح احتمال 5 درصد معني‌دار شد، در حاليكه اثر متقابل اين تيمارها معني‌دار نشدند. نتايج تنش شوري نشان داد كه غلظت 150 ميلي‌مولار شوري سبب كاهش كلروفيل a به ميزان 0.21، كلروفيل b به ميزان 0.47 و كلروفيل كل به ميزان 0.68 ميلي‌گرم بر گرم وزن خشك نمونه نسبت به شاهد شد. در حاليكه، افزايش ميزان كاروتوئيد به ميزان 0.10 در غلظت 150 ميلي‌مولار شوري مشاهده شد. همچنين، اثر نانوذره كلسيم (150 پي‌پي‌ام) و پوترسين (1 ميلي‌مولار) سبب افزايش محتواي رنگيزه‌هاي فتوسنتزي شد. در ارتباط با آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني، شوري 150 ميلي‌مولار مقادير آنزيم‌هاي كاتالاز را به ميزان 1.69 و پراكسيداز را 5.02 واحد گرم در وزن تر برگ افزايش داد. به علاوه، اثر پوترسين (1 ميلي‌مولار) سبب افزايش آنزيم كاتالاز به ميزان 2.18 و پراكسيداز 4.46 گرم در واحد وزن تر برگ شد. غلظت 150 پي پي ام نانوذره كلسيم نيز سبب افزايش آنزيم كاتالاز به ميزان 1.87 و پراكسيداز به ميزان 4.84 گرم در واحد وزن تر برگ شد. از نتايج بدست آمده از اين پژوهش ميتوان نتيجه گرفت كه استفاده از نانوذره كلسيم و پوترسين باعث جبران خسارت وارده به صفات فيزيولوژيكي و بيوشيميايي در گياه استويا در شرايط تنش شوري مي گردد و از اليسيتورهاي مورد نظر مي‌توان جهت بررسي‌هاي ساير صفات فيزيولوژيكي و بيوشيميايي در گياه استويا در پروژه هاي آتي بهره برد.