تطابق فيلم و جامعه: سرطان در سينماي ايران

تطابق هنر و جامعه همواره يكي از دغدغه هنرمندان بوده است. در ميان انواع هنرها، سينما نيز در مطابقت با جامعه قرار گرفته است. اين همخواني در مورد بيماري سرطان مي‏تواند وجه كاربردي هنر را نيز برملا سازد؛ لذا اين سؤالات مطرح مي‌گردد كه فيلم‌هاي سينماي ايران چگونه سرطان را به تصوير مي‌كشند؟ و داده‌هاي به‌دست‌آمده از تحليل فيلم‌ها چه تطابقي با جامعه ايران دارد؟ براي پاسخ به اين سؤالات، ضمن اقتباس نظرياتي در حوزه برجسته‌سازي و پزشكي‌شدن، روش تحليل محتوا مورداستفاده قرار گرفته است و تعداد 10 فيلم سينماي پساانقلابي ‌ايران با روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شده است. يافته‌ها نشان مي‌دهد سينماي ايران تصوير هراسناكي از سرطان نمايش مي‌دهد كه به مرگ و نوميدي گره‌خورده است. افراد درگير با سرطان از طبقات پايين و سنتي هستند و لذا سرطان و فقر در پيوند هم قرار مي‏گيرند. ترجيح نمايش بر سرطان خون است و بيشترين علايم بيماري نشان داده سرطان، سردرد است. تأكيد فيلم‌ها بيش‌تر بر بعد روان يعني اهميت كنترل اضطراب و اميدبخشي به بيماران است. نمايش مسائلي چون گرفتاري‌هاي مالي، درمان‌هاي مطلوب كشورهاي ديگر، توسل به امداد الهي و اشاره به مرگ و نااميدي در بيشتر فيلم‌ها وسيله‌اي براي خلق صحنه‌هاي دراماتيك محسوب مي‌شود. اين در حالي است كه به شيوه‌هاي عيني درمان و پزشكي همچون شيمي‌درماني كمتر توجه شده است. در مجموع سينماي ايران تلاشي براي تبيين و آموزش سرطان انجام نداده است و لزوم تطابق بيشتر اين نوع هنر و جامعه احساس مي‌شود. پژوهش حاضر اهميت آگاهي‌رساني صحيح سرطان و درمان آن به مردم از طريق سينما را گوشزد مي‌نمايد.