سلول‌هاي بنيادي خون بند ناف: مروري اجمالي بر بيولوژي و كاربردهاي فعلي

سابقه و هدف در دهه 80 ميلادي نخستين بار از سلول هاي بنيادي خون بند ناف براي درمان بيماري در انسان استفاده شد كه بر خلاف نظر مخالفان استفاده از اين منبع سلولي نوين، نتيجه رضايت‌بخش بود و از آن زمان تاكنون خون بند ناف منبع مهمي براي سلول درماني در انسان بوده است. نظر به رويكرد غالب به افزايش استفاده باليني از اين منبع و گسترش مطالعه‌هاي تجربي و پژوهشي در اين زمينه، مقاله مروري حاضر ضمن بررسي بيولوژي سلول‌هاي بنيادي خون بند ناف، به بحث پيرامون كاربردهاي فعلي و چشم اندازهاي آينده پرداخته است.مواد و روش‌ها براي انجام اين مطالعه مروري، واژه هاي كليدي Cell bank, umbilical cord blood, wharton’s jelly, stem cell, mesenchymal stem cell در پايگاه هاي اطلاعاتي PubMed و Google scholar در بازه زماني 1990 تا 2022 جستجو شد.يافته‌ها سلول هاي خون بند ناف داراي تفاوت هاي بيولوژيك قابل توجهي در قياس با ديگر منابع (مغز استخوان و خون محيطي) هستند. شمارش مطلق لنفوسيت ها در خون بند ناف بالاتر از خون محيطي و تعداد نسبي سلول هاي كشنده طبيعي در خون بند ناف بيشتر است. هم‌ چنين سلول هاي مشتق از خون بند ناف داراي تلومرهاي بلندتر و ظرفيت خودنوسازي بيشتري نسبت به خون محيطي و مغز استخوان هستند كه اين امر آن ها را بسيار توانمند ساخته است. نتيجه گيري اين منبع نه تنها به دليل داشتن ويژگي تعديل ايمني بالا در درمان امراض التهابي، خود ايمني و سيستمي مورد توجه است، بلكه به دليل خواص ضد التهابي، توانايي تمايزي بالا و ظرفيت تكثيري بالا، به عنوان گزينه اي ايده‌آل براي سلول درماني در بيماري هاي مختلف علاوه بر اختلالات هماتولوژيك مطرح است. علاوه بر اين، تهيه، فرآوري، نگهداري و ذخيره سازي سلول هاي مشتق از خون بند ناف آسان و كم هزينه است كه نكته مهمي براي سيستم هاي درماني است.