تعيين اثربخشي و ماندگاري نمايش خلاق بر تنظيم شناختي هيجان و كمال ‌گرايي دختران نوجوان تيزهوش پرخاشگر

زمينه و هدف: افزايش گرايش‌هاي پرخاشگرانه در نوجوانان باعث ايجاد مشكلاتي در زمينهٔ تنظيم شناختي هيجاني و كمال‌گرايي مي‌شود؛ بنابراين پژوهش حاضر با هدف تعيين اثربخشي و ماندگاري نمايش خلاق بر تنظيم شناختي هيجان و كمال‌گرايي دختران نوجوان تيزهوش پرخاشگر انجام شد. روش‌بررسي: اين مطالعۀ نيمه‌آزمايشي با استفاده از طرح پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري يك‌ماهه با گروه گواه بود. جامعهٔ پژوهش را دختران نوجوان تيزهوش پرخاشگر در مدارس استعدادهاي درخشان دخترانهٔ منطقهٔ دو شهر تهران در سال تحصيلي ۹۹-۱۳۹۸ تشكيل دادند. سي فرد داوطلب واجد شرايط با روش نمونه‌گيري دردسترس وارد پژوهش شدند. سپس به‌روش تصادفي در گروه آزمايش و گروه گواه قرار گرفتند. صرفاً گروه آزمايش دوازده جلسهٔ دوساعته به‌صورت هفته‌اي يك‌ جلسه در برنامهٔ نمايش خلاق شركت كرد. داده‌ها با پرسشنامهٔ پرخاشگري (باس و پري، ۱۹۹۲)، پرسشنامهٔ تنظيم شناختي هيجان (گارنفسكي و همكاران، ۲۰۰۱) و مقياس كمال‌گرايي چندبُعدي تهران (بشارت، ۱۳۸۶) در مراحل پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري گردآوري شدند. تحليل داده‌ها با آزمون‌ خي‌دو، روش تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي بونفروني در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۱۹ در سطح معناداري ۰٫۰۵ صورت گرفت. يافته‌ها: نتايج نشان داد، اثر گروه براي راهبردهاي مثبت (۰٫۰۲۱=p) و منفي هيجان (۰٫۰۱۹=p) و كمال‌گرايي‌هاي خودمحور (۰٫۰۳۳=p)، ديگرمحور (۰٫۰۰۲=p) و جامعه‌محور (۰٫۰۰۲=p) معنادار بود. اثر زمان و اثر زمان گروه براي راهبردهاي مثبت و منفي هيجان و كمال‌گرايي‌هاي خودمحور، ديگرمحور و جامعه‌محور معنادار بود (۰٫۰۰۱ p)؛ همچنين اختلاف ميانگين پيش‌آزمون با پس‌آزمون و پيگيري در هر پنج متغير ياد شده معنادار بود (۰٫۰۰۱ p)؛ اما اختلاف ميانگين پس‌آزمون و پيگيري در هيچ‌يك از آن‌ها معنادار نبود (۰٫۰۰۱=p). نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش، نمايش خلاق باعث افزايش راهبردهاي مثبت تنظيم شناختي هيجان و كاهش راهبردهاي منفي تنظيم شناختي هيجان و كمال‌گرايي خودمحور، ديگرمحور و جامعه‌محور در دختران نوجوان تيزهوش پرخاشگر مي‌شود و نتايج در مرحلهٔ پيگيري نيز حفظ شده است.