تعيين اثربخشي درمان مبتني ‌بر كارآمدي هيجاني بر نظام شناختي معيوب (عدم تحمل بلاتكليفي و اجتناب تجربه‌اي) و تحمل پريشاني پرستاران مضطرب

زمينه و هدف: با توجه به تأثير شناخت‌هاي معيوب بر ايجاد اضطراب و نقش آسيب‌پذيري هيجاني پرستاران در كيفيت ارائهٔ خدمات درماني، هدف اين پژوهش تعيين اثربخشي درمان مبتني‌بر كارآمدي هيجاني بر نظام شناختي معيوب (عدم تحمل بلاتكليفي، اجتناب تجربه‌اي) و تحمل پريشاني پرستاران مضطرب بود. روش‌بررسي: روش پژوهش، نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري دوماهه همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري را تمام پرستاران بيمارستان‌هاي چمران و حضرت رسول‌(ع) شهر فردوس در سال ۱۳۹۸ تشكيل دادند. پنجاه پرستار داوطلب داراي اضطراب وارد پژوهش شدند و به‌طور تصادفي در دو گروه آزمايش و گواه قرار گرفتند. براي جمع‌آوري داده‌ها، پرسشنامۀ اضطراب بك (بك و استير، ۱۹۹۱)، پرسشنامۀ پذيرش و عمل (اجتناب تجربه‌اي)-نسخۀ دوم (بوند و همكاران، ۲۰۱۱)، مقياس عدم تحمل بلاتكليفي (فرستون و همكاران، ۱۹۹۴) و مقياس تحمل پريشاني (سيمونز و گاهر، ۲۰۰۵) به‌كار رفت. جلسات درمان مبتني‌بر كارآمدي هيجاني در هشت جلسه طي دو ماه صرفاً براي گروه آزمايش ارائه شد. تجزيه‌و‌تحليل داده‌ها با استفاده از تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي بونفروني در نرم‌افزارSPSS نسخهٔ ۲۵ صورت گرفت. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، اثر گروه براي اجتناب تجربه‌اي (۰٫۰۴۷=p) و تحمل پريشاني (۰٫۰۰۱ p) معنادار بود؛ اما براي عدم تحمل بلاتكليفي معنادار نبود (۰٫۱۰۰=p)؛ همچنين اثر زمان و اثر متقابل زمان و گروه براي سه متغير مذكور معنادار بود (۰٫۰۰۱ p). به‌علاوه، در گروه آزمايش براي هر سه متغير بين مراحل پيش‌آزمون با پس‌آزمون و پيش‌آزمون با پيگيري تفاوت معنادار مشاهده شد (۰٫۰۰۱ p)؛ اما بين مراحل پس‌آزمون و پيگيري، در متغيرهاي اجتناب تجربه‌اي (۰٫۱۰۰=p)، تحمل پريشاني (۰٫۳۷۰=p) و عدم تحمل بلاتكليفي (۰٫۶۱۰=p) تفاوت معناداري ديده نشد. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي اين پژوهش، درمان مبتني‌بر كارآمدي هيجاني مي‌تواند به‌عنوان مداخله‌اي به‌هنگام بر كاهش اجتناب تجربه‌اي، كاهش عدم تحمل بلاتكليفي و نيز افزايش سطح تحمل پريشاني پرستاران مضطرب مؤثر باشد؛ ازاين‌رو مي‌توان از اين مداخله در مراكز درماني و بهداشتي بهره برد.