نقش كانون كنترل سلامت و ادراك بيماري در پيش ‌بيني كيفيت زندگي بيماران قلبي

زمينه و هدف: شناسايي متغيرهاي روان‌شناختي دخيل در كيفيت زندگي بيماران قلبي مي‌تواند در بهبود ارتقاي كيفيت زندگي آن‌ها مؤثر واقع شود؛ بنابراين پژوهش حاضر با هدف بررسي نقش كانون كنترل سلامت و ادراك بيماري در پيش‌بيني كيفيت زندگي بيماران قلبي انجام شد. روش ‌بررسي: روش اين مطالعه از نوع همبستگي بود. جامعهٔ آماري را تمامي بيماران قلبي بيمارستان شهيد رجائي، مركز قلب تهران و بيمارستان خاتم‌الانبياء در سال ۱۳۹۸ تشكيل دادند. تعداد ۳۵۰ نفر از بيماران قلبي بستري‌شده و سرپايي به‌صورت نمونه‌گيري دردسترس و داوطلبانه انتخاب شدند. شركت‌كنندگان علاوه‌بر پرسشنامهٔ جمعيت‌شناختي به پرسشنامهٔ كيفيت زندگي بيماران مبتلا به نارسايي قلبي مينه‌سوتا (ركتور و همكاران، ۱۹۸۴)، پرسشنامهٔ مختصر ادراك بيماري (بردبنت و همكاران، ۲۰۰۶) و مقياس چندوجهي كانون كنترل سلامت (والستون و همكاران، ۱۹۷۸) پاسخ دادند. براي تحليل داده‌ها از ضريب همبستگي پيرسون و تحليل رگرسيون چندمتغيره ازطريق نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ استفاده شد. سطح معناداري ۰٫۰۱ بود. يافته‌ها: بين همهٔ زيرمقياس‌هاي كانون كنترل سلامت (شامل منبع كنترل دروني، منبع كنترل مربوط به افراد مهم و منبع كنترل مربوط به شانس) با كيفيت زندگي بيماران قلبي رابطهٔ معنادار و مثبت وجود داشت (۰٫۰۱ p)؛ همچنين در ارتباط بين ادراك بيماري با كيفيت زندگي فقط زيرمقياس‌هاي ادراك از پيامدها، ادراك طول مدت بيماري و كنترل شخصي با كيفيت زندگي بيماران قلبي رابطهٔ معنادار و مثبت داشتند (۰٫۰۱ p)؛ همچنين زيرمقياس‌هاي منبع كنترل مربوط به افراد مهم (β=0.36, p 0.001)، منبع كنترل مربوط به شانس (β=0.26, p 0.001)، ادراك از پيامدها (β=0.13, p 0.001) و كنترل شخصي (β=0.10, p=0.015) توانستند كيفيت زندگي بيماران قلبي را پيش‌بيني كنند. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش حاضر، زيرمقياس‌هاي متغير كانون كنترل سلامت شامل منبع كنترل مربوط به افراد مهم و منبع كنترل مربوط به شانس و زيرمقياس‌هاي متغير ادراك بيماري شامل ادراك از پيامدها و كنترل شخصي مي‌توانند كيفيت زندگي بيماران قلبي را پيش‌بيني كنند.