تعيين اثربخشي درمان هيجان ‌مدار بر سازگاري پس از طلاق و تنظيمِ هيجان زنان مطلقه

زمينه و هدف: نگاه‌هاي تلخ جامعه و طرد زنان مطلقه، سازگاري آنان را با اين شرايط مشكل مي‌كند و به سلامت رواني‌شان آسيب مي‌زند؛ در اين زمينه برخورداري از مهارت‌هاي ســازندهٔ تنظيمِ هيجانـي مي‌تواند راهگشا باشد. هدف پژوهش حاضر بررسي اثربخشي درمان هيجان‌مدار بر سازگاري پس از طلاق و تنظيمِ هيجان زنان مطلقه بود. روش‌بررسي: تحقيق حاضر مطالعه‌اي نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري دوماهه با گروه گواه بود. جامعهٔ پژوهش را زنان مطلقهٔ تحت پوشش پايگاه‌هاي خدمات اجتماعي منطقهٔ دو شهر تهران در سال ۱۳۹۸ تشكيل دادند. نمونهٔ اين مطالعه چهل زن داوطلب و واجد شرايط ورود به پژوهش بودند كه با گمارش تصادفي در دو گروه آزمايش و گواه (هر گروه بيست نفر) قرار گرفتند. براي جمع‌آوري داده‌‌ها مقياس سازگاري پس از طلاق (فيشر، ۱۹۷۶) و پرسشنامهٔ تنظيم شناختي هيجان (گارنفسكي و كرايج، ۲۰۰۶) به‌كار رفت. صرفاً براي گروه آزمايش، درمان هيجان‌مدار (ميرزازاده و همكاران، ۱۳۹۱) در نُه جلسهٔ ۱۲۰دقيقه‌اي برگزار شد. تحليل داده‌ها ازطريق روش‌ تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي بونفروني در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۴ انجام شد. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، اثر گروه براي متغيرهاي سازگاري پس از طلاق (۰٫۰۰۱ p)، راهبردهاي سازگارانه (۰٫۰۰۱ p) و راهبردهاي ناسازگارانهٔ تنظيم هيجان (۰٫۰۰۳=p) معنادار بود. اثر زمان و اثر زمان×گروه نيز براي هر سه متغير مذكور معنادار بود (۰٫۰۰۱ p). همچنين تفاوت ميانگين نمرات هر سه متغير مذكور بين مرحلۀ پيش‌آزمون با مراحل پس‌آزمون و پيگيري معنادار بود (۰٫۰۰۱ p)؛ اما تفاوت ميانگين نمرات متغيرهاي سازگاري پس از طلاق (۰٫۴۳۵=p) و راهبردهاي سازگارانه (۰٫۰۰۱=p) و ناسازگارنۀ تنظيم هيجان (۰٫۰۸۴=p) بين مراحل پس‌آزمون با پيگيري معنادار نبود كه نشان مي‌دهد اثر مداخله در مرحلهٔ پيگيري (در طول زمان) پايدار بوده است. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش، درمان هيجان‌مدار بر بهبود سازگاري پس از طلاق و بهبود تنظيمِ هيجان زنان مطلقه اثربخشي دارد.