تعيين اثربخشي آموزش مهارت‌هاي حل مسئله به مادران بر مشكلات رفتاري درون ‌نمود و برون ‌نمود كودكان داراي اختلال طيف اتيسم

زمينه و هدف: با توجه به اينكه اختلال طيف اتيسم موجب بروز مشكلات رفتاري مي‌شود، ضروري به‌نظر مي‌رسد كه آموزش‌ها و برنامه‌هاي مداخلاتي مرتبط با آن به‌منظور بهبود مشكلات افراد اجرا شود؛ ازاين ‌رو، پژوهش حاضر با هدف تعيين اثربخشي آموزش مهارت‌هاي حل مسئله به مادران بر مشكلات رفتاري درون‌نمود و برون‌نمود كودكان داراي اختلال طيف اتيسم شهر تهران صورت گرفت. روش‌بررسي: اين پژوهش نيمه‌آزمايشي بود و به‌صورت پيش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه انجام شد. جامعهٔ آماري پژوهش را تمامي مادران داراي كودك مبتلا به طيف اختلال اتيسم با سطح عملكرد بالا، مراجعه‌كننده به مراكز نگهداري كودكان داراي اختلال طيف اتيسم شهر تهران در سال ۱۳۹۸ تشكيل ‌دادند. سي نفر داوطلب واجد شرايط با روش نمونه‌گيري دردسترس وارد مطالعه شدند و به‌صورت تصادفي پانزده نفر در گروه آزمايش و پانزده نفر در گروه گواه قرار گرفتند. ابزارهاي پژوهش شامل مقياس مشكلات رفتاري كودك (آخنباخ، ۱۹۹۱) و پرسش‌نامهٔ سنجش دامنهٔ اتيسم ASSQ (اهلر و همكاران، ۱۹۹۳) بود. مداخلهٔ آموزش مهارت‌هاي حل مسئله به‌مدت دو ماه در هشت جلسه، به‌صورت يك جلسه در هفته و هر جلسه دو ساعت روي شركت‌كنندگان گروه آزمايش انجام شد. تحليل داده‌‌ها با استفاده از نسخهٔ ۲۴ نرم‌‌افزار SPSS و با آناليز كوواريانس تك‌متغيري در سطح معناداري ۰٫۰۵ صورت گرفت. يافته‌ها: نتايج حاصل از تحليل داده‌ها نشان داد كه پس از حذف اثر پيش‌آزمون، ميانگين نمرات رفتارهاي درون‌نمود شامل اضطراب/افسردگي (۰٫۰۰۱ p)، گوشه‌گيري/افسردگي (۰٫۰۰۱ p)، شكايات جسماني (۰٫۰۰۱ p)، رفتارهاي برون‌نمود شامل رفتارهاي قانون‌شكن (۰٫۰۰۱ p)، رفتار پرخاشگرانه (۰٫۰۰۱ p) و ساير مشكلات رفتاري مانند مشكلات اجتماعي (۰٫۰۰۱ p)، مشكلات تفكر (۰٫۰۰۱ p) و مشكلات توجه (۰٫۰۰۱ p) در پس‌آزمون اختلاف آماري معناداري بين دو گروه دارد. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي اين پژوهش مي‌توان گفت، آموزش مهارت‌هاي حل مسئله بر مادران داراي كودك مبتلا به طيف اختلال اتيسم با سطح عملكرد بالا قابليت كاربرد دارد و بر بهبود مشكلات رفتارهاي درون ‌نمود و برون‌ نمود مؤثر است.