تعيين تأثير تحريك الكتريكي مغز با استفاده از جريان مستقيم (tDCS) بر حافظهٔ كاري كودكان۷تا۱۴ساله با كم‌ تواني ذهني خفيف (مرزي)

زمينه و هدف: حافظهٔ كاري از توان‌مندي‌هاي شناختي بسيار اساسي‌ براي پشتيباني از تفكر پيچيده است كه در افراد با كم‌تواني ذهني آسيب‌ديده است؛ ازاين‌رو اين پژوهش با هدف تعيين اثربخشي تحريك مغز از روي جمجمه با استفاده از جريان مستقيم الكتريكي (tDCS) بر حافظۀ كار كودكان ۷تا۱۴ساله با كم‌تواني ذهني خفيف (مرزي) انجام شد. روش‌بررسي: روش پژوهش حاضر شبه‌‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري را تمامي كودكان ۷تا۱۴ساله‌اي تشكيل دادند كه در سال ۱۳۹۷ به كلينيك آتيهٔ درخشان ذهن در شهر تهران مراجعه كردند. از بين افراد مراجعه‌كننده، كودكاني كه نمرۀ آزمون هوش آن‌ها براساس نسخه‌ٔ نوين هوش‌آزماي تهران-استنفورد-بينه (افروز و كامكاري، ۱۳۸۵) بين ۷۰تا۸۵ بود، براساس نتايج اين آزمون و طبق مصاحبهٔ باليني، كم‌تواني ذهني خفيف (مرزي) در آن‌ها تشخيص داده شد. با روش نمونه‌گيري دردسترس، از جامعهٔ مذكور بيست كودك واجد شرايط و داوطلب وارد مطالعه شدند و به‌صورت تصادفي در گروه آزمايش و گروه گواه قرار گرفتند. صرفاً گروه آزمايش پنج جلسهٔ پياپي tDCS در مدت زمان سي دقيقه و با شدت جريان يك ميلي‌آمپر دريافت كرد. پس از اتمام جلسات، براي هر دو گروه، مجدداً خرده‌آزمون حافظۀ كاري براساس آزمون هوش نسخه‌ٔ نوين هوش‌آزماي تهران-استنفورد-بينه (۱۳۸۵) اجرا شد. تجزيه ‌و ‌تحليل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخۀ ۲۲ و به‌وسيلهٔ روش تحليل كوواريانس تك‌متغيري در سطح معناداري ۰٫۰۱ صورت گرفت. يافته‌ها: نتايج نشان داد، بعد از حذف اثر پيش‌آزمون، تفاوت دو گروه در پس‌آزمون معنادار بود و tDCS باعث افزايش عملكرد حافظهٔ كاري در گروه مداخله درمقايسه با گروه گواه شد (۰٫۰۰۱ p). همچنين مقدار ضريب اتاي به‌دست‌آمده (۰٫۵۶)، ميزان تأثير مداخلهٔ انجام‌شده را نشان داد. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي اين پژوهش نتيجه گرفته مي‌شود كه تحريك مغز از روي جمجمه با استفاده از جريان مستقيم الكتريكي (tDCS) بر حافظهٔ كاري كودكان با كم‌تواني ذهني خفيف (مرزي) اثربخشي دارد.