اثربخشي آموزش بازي نمادين بر بهبود مهارت‌هاي ارتباطي كودكان مبتلا به اختلال طيف اتيسم با عملكرد بالا: مطالعهٔ تك‌آزمودني

هدف و زمينه: يكي از آسيب‌هاي اساسي موجود در حوزهٔ اختلال طيف اتيسم، آسيب به مهارت‌هاي ارتباطي فرد است كه مشكلاتي را در زبان و گفتار به‌وجود مي‌آورد. از مهارت‌هاي مهم بازي كه با فراگيري مهارت‌هاي زباني و گفتاري در ارتباط است، بازي نمادين است. اين مطالعه با هدف تعيين اثربخشي آموزش بازي نمادين بر ارتباط كودكان ۴تا۶ سال مبتلا به اختلال اتيسم با عملكرد بالا صورت گرفت. روش‌بررسي: اين پژوهش به لحاظ روش، از نوع آزمايشي با طرح تك‌آزمودني بود كه با استفاده از روشB -A انجام ‌شد. جامعهٔ آماري پژوهش را كودكان مبتلا به اختلال اتيسم با عملكرد بالا در شهر سبزوار در سال ۱۳۹۷ تشكيل دادند. با استفاده از روش نمونه‌گيري هدف‌مند سه كودك مبتلا به اختلال اتيسم با عملكرد بالا انتخاب شدند. جلسات آموزشي در قالب ۳۶ جلسه، هر هفته چهار روز به‌مدت ۱٫۵ ساعت تنظيم و برگزار شد. براي اندازه‌گيري متغير وابسته، قبل و بعد از اجراي برنامهٔ مداخله، چك‌ليست ارزيابي درمان اتيسم (ريملند و ادلسون، ۲۰۰۰) به‌كار رفت. براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها، تحليل ديداري نمودارها و خط روند، شاخص پايايي تغيير، شاخص درصد بهبودي، درصد داده‌هاي غيرهمپوش (PND) و درصد داده‌هاي همپوش (POD) به‌كار رفت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخۀ ۲۳ تحليل شد. سطح معناداري ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، آموزش بازي نمادين در بهبود مهارت‌هاي ارتباطي هر سه شركت‌كننده مؤثر بود. مقادير شاخص پايايي تغيير حاصل براي هر سه شركت‌كننده در مرحلهٔ مداخله، بيشتر از مقدار ملاك (۱٫۹۶) بود كه نشان از معناداري اين درمان داشت (۰٫۰۵ p). درصد بهبودي براي هر سه شركت‌كنندۀ اول، دوم و سوم، به‌ترتيب ۶۶، ۵۱ و ۶۷درصد به ‌دست آمد. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي اين پژوهش نتيجه‌ گرفته مي‌شود كه اجراي برنامهٔ‌ درماني مبتني‌بر بازي نمادين، مي‌تواند به‌عنوان روش آموزشي مؤثر براي بهبود مهارت‌هاي ارتباطي (زباني و گفتاري) در كودكان پيش‌دبستاني مبتلا به اختلال اتيسم با عملكرد بالا استفاده شود.