ارزيابي و اعتباربخشي لوله جاذب نمونه‌بردار زغال فعال ساخت داخل جهت نمونه‌برداري از آلاينده‌هاي هوا

مقدمه: تركيبات آلي فرار (VOC’s)، از جمله آلاينده‌هاي خطرناك هوا هستند كه جهت نمونه‌برداري از آن‌ها از لوله‌هاي جاذب نمونه‏‌‏بردار زغال فعال استفاده مي‌شود. هدف اين مطالعه، بررسي ساختار و عملكرد لوله‌ جاذب زغال فعال ساخت داخل در مقايسه با نمونه تجاري متداول آن در بازار جهت نمونه‌برداري از تركيبات آلي فرار، به‌ويژه تولوئن، مي‌باشد.روش كار: در اين مطالعه تجربي از دو نوع لوله جاذب نمونه‏‌‏بردار زغال فعال ساخت داخل و مدل تجاري شركت SKC به‌عنوان نمونه مرجع استفاده شد. جهت بررسي ساختار ريخت شناسي از ميكروسكوپ الكتروني روبشي (SEM)، تعيين ساختار تخلخل از آناليز BET و جهت پايش عنصري از آزمون EDAX  استفاده شد. به منظور بررسي عملكرد جذبي، تحت شرايط يكسان، غلظت هاي مختلف آلاينده از لوله ها عبور داده شد و نتايج در روزهاي 0، 15 و 30 آناليز شدند. در نهايت امكان كاربرد عملي  لوله هاي جاذب نمونه‏‌‏بردار به منظور نمونه‏‌‏برداري از تولوئن در هواي يك واحد جايگاه سوخت نيز بررسي شد.  يافته ها: نتايج نشان داد سطح ويژه و حجم منافذ لوله جاذب نوع تجاري با تفاوت اندكي از لوله جاذب ساخت داخل بيشتر است. نتايج تست EDAX مقادير اندك (1%) از عناصر ناخالصي در جاذب ساخت داخل را نشان داد. بررسي اثر زمان بازيافت و تراكم ورودي آلاينده در هردو جاذب معنادار شد. نتايج فاز ميداني نشان داد ميانگين جذب در جاذب هاي ساخت داخل و نوع تجاري تفاوت معناداري با يكديگر ندارند. ميزان صحت و دقت عملكرد لوله جاذب ساخت داخل به ترتيب 90.77 و 91.76 درصد به‌دست آمد. با بررسي تاثير روز بازيافت در فاز ميداني، اين ارتباط براي جاذب ساخت داخل به صورت معنادار، و براي جاذب تجاري ارتباطي يافت نشد. نتيجه گيري: كارايي جذب تولوئن توسط لوله هاي جاذب ساخت داخل در نمونه‏‌‏برداري از تراكم هاي بالا با نوع تجاري آن علارغم وجود تفاوت هاي ساختاري اندك شباهت بسياري داشته، اما براي كاربرد در محيط هايي با تراكم پايين (10 ppm و كمتر) توصيه نمي شود.