فراواني انحرافات از منحني‌هاي رشد كودكان زير 5 سال و عوامل مرتبط با آن در شهر زاهدان

زمينه و هدف: سلامت كودكان به‌عنوان آينده‌سازان جامعه بسيار اهميت دارد. بسياري از كودكان زير ۵ سال در جهان و ايران دچار اختلال رشد هستند. با توجه به اهميت اختلال رشد و تاثير آن بر تكامل كودكان، مطالعه‌ي حاضر با هدف تعيين فراواني انحراف از منحني‌ها‌‌ي رشد كودكان زير ۵ سال و عوامل مرتبط با آن در شهر زاهدان انجام شد. روش بررسي: اين مطالعه مورد-شاهدي در سال ۱۳۹۹ در شهر زاهدان انجام شد. جامعه‌ي مورد پژوهش، شامل تمام كودكان زير ۵ سال، متولد سال ۱۳۹۸-۱۳۹۲ شهر زاهدان بود كه ۷۸۴ نفر از آن‌ها به روش نمونه‌گيري تصادفي انتخاب شدند. براي تعيين عوامل مرتبط با اختلال رشد از طريق تحليل چندگانه رگرسيون لجستيك و براي بررسي سطح معني‌داري از آزمون كاي دو و همبستگي پيرسون استفاده گرديد. در اين پژوهش داده‌ها‌‌ با نرم‌افزار SPSS تحليل گرديدند. يافته‌ها: نتايج حاصل از اين پژوهش نشان داد كه ۵۴% از پسران و ۵۱% از دختران مبتلا به اختلال رشد بودند. بين اختلال رشد كودك با بيماري زمينه‌اي مادر(۰/۰۵ P)، نمايه توده‌بدني مادر(۰/۰۵ P)، وزن‌گيري مادر در بارداري(۰/۰۵ P)، فاصله بين مواليد(۰/۰۵ P)، عفونت ادراري مادر در بارداري(۰/۰۵ P)، وزن هنگام تولد(۰/۰۰۱ P)، مرتبه تولد(۰/۰۵ P)، شغل پدر(۰/۰۵ P) و تحصيلات پدر(۰/۰۵ P) ارتباط معناداري يافت شد. در مطالعه‌ي حاضر، ميانگين وزن هنگام تولد در كودكاني كه اختلال رشد داشتند ۲/۷۵±۰/۵۸ و در كودكان سالم۲/۹۵±۰/۵۷ بود كه اين اختلاف از نظر آماري نيز معنادار بود(۰/۰۰۱=P). ميانگين سني مادران داراي كودك همراه با اختلال رشد ۲۹/۱۹±۶/۰۷ و ميانگين سني مادران كودكان سالم ۲۷/۹۸±۶/۱۰ بود كه اين اختلاف از نظر آماري نيز معنادار بود(۰/۰۰۶=P).  نتيجه‌گيري: بر اساس يافته‌‌ها‌ي اين مطالعه، اختلال رشد عارضه‌اي چندعليتي مي‌باشد. عوامل خطر با ارتقاي آموزش بهداشت و افزايش آگاهي و دانش مادران قابل اصلاح و پيشگيري خواهد بود. همچنين شغل و سواد پدر در اختلال رشد كودك موثر است، ازاين‌رو افزايش سواد سلامت جامعه و تشويق به يادگيري و سواد‌آموزي پدران مي‌تواند تا حدودي از اختلال رشد در كودكان جلوگيري كند.