بهينه‌سازي پرآوري، كالوس‌زايي و اندام‌زايي غيرمستقيم گياه Moringa peregrina

مورينگا (Moringa peregrina) از گياهان ناحيه جنگلي صحارا-سندي ايران است كه به دليل خواص تغذيه‌اي و دارويي گياهي بسيار ارزشمند محسوب مي‌شود. به دليل ارزش بالاي اقتصادي و زيست‌محيطي اين گياه و زادآوري مشكل آن به دلايل خشكسالي و تخريب زيستگاه، بهينه‌سازي فرآيند كشت بافت براي تسهيل و تسريع تكثير انبوه اين گياه ضروري است. پس از كشت بذرها و تهيه ريزنمونه‌ها، ريزنمونه‌هاي حاوي گره با تيمارهاي شاخساره‌زايي تلقيح شدند و ريزنمونه‌هاي بدون گره براي كالوس‌زايي و سپس باززايي غيرمستقيم از كالوس استفاده شدند. براي اندام‌زايي از گره ساقه، تركيب تنظيم‌كننده‌هاي رشدي BAP و NAA  به ترتيب در غلظت‌هاي 0/5 تا 1/0 و 0/1 ميلي‌گرم در ليتر در محيط كشت پايه MS باعث توليد حداكثر تعداد شاخه (80%) شد. براي القاي كالوس‌زايي تركيب D-2,4 و NAA و Kin به ترتيب با غلظت 0/5 تا 0/2 و 0/1 ميلي‌گرم در ليتر منجر به القاي كالوس‌زايي شد. تركيب BAP، TDZ و NAA به ترتيب با غلظت 3/0، 0/5و 0/1 ميلي‌گرم در ليتر باعث اندام‌زايي غيرمستقيم (14%) شد. يافته‌هاي اين مطالعه براي پژوهشگران، سازمان حفاظت از محيط زيست و افراد علاقه‌مند به كشت و تكثير مورينگا جهت بهره‌برداري از مزاياي متعدد آن، مفيد خواهد بود.