پيرنگ تاريخ اجتماعي شيعيان ايران در متون تواريخ محليِ عصر صفويه

پرداختن به طبقات اجتماعي در ادوار تاريخي، گشودگي به فهم وضعيت فعلي و برون رفت از انسدادهاي اجتماعي حاضر را از ناحيه تدقيق در متون تاريخي فراهم مي كند. پژوهش حاضر مطالعه تواريخ محلي را جهت استخراج معيارهاي بازتاب طبقات اجتماعي در اين متون و احصاء ميدان هاي طبقات اجتماعي بررسي مي كند. سؤال اصلي پژوهش آن است كه معيارهاي بازتاب طبقات اجتماعي در تاريخ اجتماعي تواريخ محلي، داير بر كدام نوع از حجم، تركيب و تبديل پذيري سرمايه در ميادين طبقات اجتماعي است؟ براين اساس فرضيه اصلي پژوهش آن است كه ساختار طبقاتيِ مستتر در تاريخ اجتماعي عصر صفوي بر سلسله مراتب هرميِ سرمايه دلالت مي كند. اين پ‍‍‍ژوهش با استفاده از كدگذاري سه مرحله اي داده بنياد و با اتكاء بر ساختارگرايي تكوينيِ پير بورديو، در خصوص ميدان هاي طبقات و سرمايه هاي چهارگانه آنها و به استناد پنج منبع تاريخ نگاري محلي اعم از احياءالملوك، تاريخ گيلان، تاريخ گيلان و ديلمستان، شرفنامه و تاريخ خاني تدوين شده‌ است. نتيجه پژوهش حاضر آن است كه ميدان حكمراني يا دربار در تواريخ محلي بالاترين حجم، ميزان تركيب و ميزان تبديل پذيريِ سرمايه اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و نمادين را براي طبقات مستتر در آن بر داشته است. ميدان تجارت و مالكيت در مرتبه دوم و ميدان فرهنگ، شعر و هنر در مراتب بعدي قرار دارند. همچنين در پايين ترين مرتبه، ميدان اجتماع است كه كمترين حجم، ميزان تركيب و ميزان تبديل پذيريِ انواع سرمايه را براي طبقاتِ آن در بر داشته است.*(اين مقاله، برگرفته از طرح پسادكتري در طرح تفاهم نامه اي صندوق حمايت از پژوهشگران و فناوران كشور (INSF) و دانشگاه اصفهان با عنوان «بازتاب تاريخ اجتماعي شيعيانِ اماميِ ايران در تواريخ محلي عصر صفويه» است.)