امكان پيش‌بيني در علوم اجتماعي از منظر حكمت صدرايي با تأكيد بر ديدگاه علامه مصباح يزدي

پيش‌بيني پديده‌هاي اجتماعي موجب افزايش قدرت پايش محيط اجتماعي مي‌شود. اما پيش از آن، ضروري است امكان پيش‌بيني بررسي شود. مسئله اين پژوهش بررسي امكان پيش‌بيني در علوم اجتماعي از منظر حكمت صدرايي است، اما با توجه به اختلاف نظر در برخي از ديدگاه‌هاي ملاصدرا، در اين موارد، از ديدگاه علامه مصباح يزدي به‌مثابه يكي از شارحان حكمت صدرايي استفاده مي‌شود. اين تحقيق با روش «تحليل منطقي» در گام اول، مفاهيم اصلي را به بحث گذارده و در گام دوم، با استخراج گزاره‌هاي مربوط به مفاهيم درباره آنها بحث كرده و در گام سوم، لوازم منطقي اين گزاره‌ها را به صورت نظامي منسجم بيان داشته است. مبتني بر يافته‌هاي اين تحقيق، تكثر پديده‌هاي اجتماعي بر مبناي تشكيك وجود توضيح داده ‌شده است و بر مبناي قاعده «سنخيت علت و معلول»، با شناخت هر مرتبه از وجود، مي‌توان آثار آن مرتبه را پيش‌بيني كرد. البته آنچه پيش‌بيني مي‌شود، سنخ وجودي معلول است، نه فرد يا ماهيت آن و پيش‌بيني فرد يا ماهيت به علت اختصاص آن فرد يا ماهيت به وجود معلول است.