ارزيابي داده‌هاي TRMMوECMWF براي پايش زماني خشكسالي (مطالعه موردي: استان كردستان)

مطالعه اثرهاي خشكسالي در نواحي كوهستاني به‌دليل پراكنش نامناسب ايستگاه، نبود داده‌هاي طولاني‌مدت و نواحي فاقد آمار، با مشكلاتي مواجه است. از اين‌رو، هدف اصلي اين پژوهش، بررسي شاخص‌هاي خشكسالي استان كردستان با استفاده از داده‌هاي ماهواره‌اي TRMM و پايگاه ECMWF و همچنين ارزيابي دقت آنها در مقابل داده‌هاي ايستگاه‌هاي زميني استان كردستان است. براي رسيدن به اين منظور، ابتدا داده‌هاي بارش ECMWF براي بازه 2020-2000 و بارش TRMM براي بازه 2019-2000 دريافت و با استفاده از آماره‌هاي RMSE، MBE و ضريب همبستگي ارزيابي شد. نتايج ارزيابي ضريب همبستگي اسپيرمن نشان داد كه بين داده‌هاي بارش ماهواره TRMM و پايگاه ECMWF با ايستگاه‌هاي زميني رابطه معناداري در سطح 5% وجود دارد و مقدار اين ضريب بين 0/85-0/95 بود. مقدار آمارهRMSE  بين 32/19-11/22 به‌دست آمد. با توجه به نتايج مي‌توان اذعان كرد كه بارش ماهواره TRMM و پايگاه ECMWF در مقياس زماني ماهانه از دقت مناسبي در سطح استان كردستان برخوردار است به همين جهت از اين دو منبع براي برررسي وضعيت شاخص‌هاي خشكسالي استفاده شد. شاخص‌هاي خشكسالي SPI، SPEI و ZSI در دوره‌هاي مختلف ماهانه (48-1)، PNI در دوره‌هاي مختلف ماهانه، فصلي و سالانه در استان كردستان (ايستگاه‌هاي سقز، قروه، بيجار، سنندج) محاسبه شد. نتايج ارزيابي ضريب همبستگي اسپيرمن نشان داد كه بين شاخص PNI، ZSI،SPI و SPEI داده‌هاي پايگاه ECMWF با ايستگاه‌هاي زميني رابطه معناداري در سطح 5% وجود دارد. نتايج ارزيابي شاخص SPI نشان داد كمترين مقدار آماره RMSE براي ماهواره TRMM در ايستگاه سقز و دوره سه ماهه برابر 0/45 و براي پايگاه ECMWF در ايستگاه سنندج و دوره 24 ماهه برابر 0/35 بود.