طراحي الگوي برنامۀ درسي تحكيم بنيان خانواده و شناسايي عوامل مغفول آن در آموزش‌هاي پيش از ازدواج

زمينه و هدف: هدف از پژوهش حاضر طراحي الگوي برنامۀ درسي تحكيم بنيان خانواده و شناسايي مؤلفه‌هاي مغفول آن در آموزش‌هاي پيش از ازدواج است.روش: اين پژوهش كاربردي از نوع آميخته از سه رويكرد (رويكرد كيفي تحليل محتوا و تحليل اسناد، و رويكرد كمّي با روش توصيفي ـ پيمايشي) بهره گرفته است. براي شناسايي مؤلفه‌هاي تحكيم بنيان خانواده، تعداد 21 مقاله فارسي در مكس‌كيودا با پارادايم تفسيرگرايي تحليل شد و به‌منظور طراحي الگوي برنامۀ درسي با 17 نفر از متخصصان موضوعي مصاحبۀ نيمه ساختاريافته صورت گرفت. نمونه‌گيري مقاله به صورت هدفمند بود. معيار انتخاب نمونه، اشباع داده‌ها و روايي و اصالت داده‌ها توسط 6 نفر از متخصصان موضوعي تأييد شد. در بخش كمّي، نمونه‌گيري به روش تصادفي ساده انجام شد و تعداد نمونه 108 نفر از مشاوران پيش از ازدواج در استان فارس و معيار انتخاب جدول كرجسي مورگان بود. ابزار اندازه‌گيري پرسش نامۀ محقق‌ساخته با 43 سؤال بود كه روايي محتوايي آن تأييد و پايايي آن با آلفاي كرونباخ (0.95) سنجيده شد.يافته‌ها: يافته‌هاي اين پژوهش مؤلفه‌هاي تحكيم بنيان خانواده را با 380 كد باز،70 كد گزينشي و 24 كد محوري معرفي كرد. پس از تحليل محتواي متن مصاحبه‌ها به 4 مؤلفۀ اصلي و 25 مؤلفۀ فرعي مرتبط با آموزش‌هاي پيش از ازدواج درزمينۀ تحكيم بنيان خانواده دست يافتيم. در بخش كمّي، مؤلفه‌هاي مرتبط با ارزش‌ها و اعتقادات، دستورات الهي و شيوه‌هاي تربيتي با ميانگين كمتر از 3.5 و رتبۀ 29 تا 43 در اين آموزش‌ها مغفول مانده‌اند.نتيجه‌گيري: يافته‌هاي بخش كيفي پژوهش كه منجر به طراحي الگوي برنامۀ درسي تحكيم بنيان خانواده در آموزش‌هاي پيش از ازدواج شده است، نشان داد كه اين الگو باعث ارتقاء كيفيّت زندگي مي شود و نگرش‌مثبت نسبت به ازدواج در جامعه ايجاد خواهد كرد. علاوه‌براين، كاهش بسياري از معضلات اجتماعي ازجمله طلاق، جرم، اعتياد و تناقض‌هاي فرهنگي را به همراه خواهد داشت. البته در اين ميان نبايد از مؤلفه‌هاي مغفول در آموزش‌هاي پيش از ازدواج چشم‌پوشي كرد؛ زيرا اثرگذاري زيادي در تحكيم نهاد خانواده دارند و بي‌توجهي به آن‌ها آثار نامطلوبي را براي اجتماع به همراه خواهد داشت.