ارزيابي يكپارچگي اكولوژيكي رودخانه زرينه رود با استفاده از شاخص هاي زيستي ماهيان: مطالعه موردي تاثير شهر شاهين دژ (استان آذربايجان غربي)

اين تحقيق با هدف بررسي اثرات روند اختلالي و آسيب توسعه انساني روي يكپارچگي اكولوژيكي رودخانه زرينه‌رود با استفاده از شاخص‌هاي بوم‌شناختي ماهيان از قبيل امتيازدهي يكپارچگي، غناي گونه‌اي، تركيب و فراواني آن‌ها به اجرا در آمد. براي اين منظور تعداد 7 ايستگاه در طول مسير رودخانه در شهرستان شاهين‌دژ انتخاب گرديد. روش‌هاي معمول تعيين شاخص‌هاي بوم‌شناختي مانند شاخص سيمپسون، مارگالف، شانون، غالبيت، غناي گونه‌اي و شاخص يكپارچگي اكولوژيكي (IBI) براي هر ايستگاه محاسبه گرديد. در طي اين تحقيق، در مجموع، تعداد 404 عدد ماهي از 11 گونه مختلف صيد گرديد. اين مطالعه نشان داد كه تنوع و فراواني بالاي گونه‌ها، الزاماً نشانگر كيفيت بالاي آب رودخانه نمي‌باشند. بررسي نتايج حاصل از شاخص يكپارچگي اكولوژيكي در ايستگاه هاي مورد مطالعه نشان داد كه يكپارچگي اكولوژيكي در ايستگاه 4 در مقايسه با سايرين بيشتر است و پس از آن به‌ترتيب ايستگاه‌هاي 2 و 7 قرار دارند. اين يافته‌ها با نتايج به‌دست آمده از شاخص‌هاي تنوع زيستي مطابقت داشت. بررسي تنوع گونه اي در ايستگاه‌هاي 4، 2 و 7 نشان داد كه اين ايستگاه‌ها از نظر شاخص يكپارچگي اكولوژيكي نيز مشابهت دارند. پژوهش حاضر نشان داد كه در بين ايستگاه‌هاي مورد مطالعه، ايستگاه 5 كمترين مقدار شاخص يكپارچگي اكولوژيكي را داشت. با توجه به اينكه ايستگاه 5 در مجاورت شهرستان شاهين‌دژ قرار داشت، مي‌توان اذعان نمود كه مقدار شاخص يكپارچگي اكولوژيكي اين ايستگاه بيشتر تحت تاثير فعاليت‌هاي انساني قرار گرفته است.براساس يافته هاي اين تحقيق، از ميان اختلالات اكولوژيكي رودخانه، توسعه شهري به خصوص ورود پساب شهري، جزو جدي ترين اختلالاتي بود كه به طور محسوس بر كيفيت آب و يكپارچگي رودخانه زرينه رود تاثيرگذار بود. نتايج اين مطالعه نشان داد كه روش يكپارچگي رودخانه قادر مي باشد برآورد مناسبي از تاثير جامعه انساني بر سلامت اكوسيستم رودخانه زرينه رود ارائه دهد .