تأثير پراگماتيسم بر مطالعات تفسيري معاصر

پراگماتيسم از مكاتب فكري عمده در جهان انديشۀ معاصر است كه هم در بعد روشي و هم در بعد فلسفي، ساحت‌هاي مختلف تفكر بشري و از جمله عرصۀ مطالعات ديني را تحت‌تأثير قرار داده است. اين نوشتار كه از جنس مطالعات كيفي با استفاده از روش توصيفي – تحليلي است، مي‌كوشد تا به‌نوبۀ خود، اثرپذيري مطالعات تفسيري معاصر از مكتب پراگماتيسم را اثبات و ابعاد آن را تبيين سازد. حاصل اين پژوهش اين است كه در دوران معاصر، بخش مباني تفسيري، در ساحت مباني صدوري از پراگماتيسم متأثر است. بخش رويكردهاي تفسيري نيز، در بروز دو رويكرد فايده‌گرايانه و عمل‌گرايانه، مرهون پراگماتيسم است. همچنين، بخش روش‌هاي تفسيري، دست‌كم از سه زاويه از انديشه‌هاي پراگماتيستي پيرس متأثر است و اين امر، از ضرورت مواجهۀ عالمانه، منصفانه و جدي با ابعاد مثبت و منفي اين مكتب در محافل علمي اسلامي حكايت دارد.